Türk Musıkisinde bu güne kadar kullanılmış toplam 590 makam vardır. Bu makamların büyük bir çoğunluğu farklı iki makamın birleştirilmesi veya bir makamın kendi yerinden başka bir perdeye göçürülmesi sonucu oluşturulmuştur. Sonuçta ortaya yeni bir makam çıkmasına rağmen bir çoğu günümüzde kullanılmamaktadır.
Türk Musıkisinde bu güne kadar kullanılmış toplam 590 makam aşağıda sıralanmıştır.
1. Âb-ı Kevser
2. Acem
3. Acem-Aşîrân
4. Acem-Bâ-Zir-Keşîde
5. Acem-Bûselik
6. Acem-Irak
7. Acem-Kürdî
8. Acem-Murassa
9. Acem-Rast
10. Acem-Zemzeme
11. Acem-Zir-Keşîde
12. Acemli Rast
13. Âgâaze-i Kâbili
14. Aheng-i-Tarâb
15. Akberi
16. Anber-Efşân
17. Arabân
18. Arabân-Kürdî
19. Arabân-Nigâr
20. Arabân-ı-Cedîd
21. Arazbâr
22. Arazbâr-Bûselik
23. Arazbâr-Zemzeme
24. Âvâz-ı Zenbûr
25. Azrâ
26. Aşîrân
27. Aşîrân-Mâye
28. Aşîrân-Vefâdar
29. Aşîrân-Zemzeme
30. Aşk-Efzâ
31. Bâd-ı-Sabâ
32. Bahâr
33. Bahr-i-Nâzik
34. Bayâti
35. Bayâti-Arabân
36. Bayâti-Arabân-Bûselik
37. Bayâti-Aşîrân
38. Bayâti-Bûselik
39. Bayâti-Hisâr
40. Bayâti-Isfahân
41. Bayâti-Kürdî
42. Bend-i-Bûselik
43. Bend-i-Hisâr
44. Beste-Hisâr
45. Beste-Isfahân
46. Beste-Nigâr
47. Beste-Nigâr-Hisarek
48. Beste-Nigâr-ı-Atîyk
49. Beste-Nigâr-ı-Kadîm
50. Beynel-Bahreyn
51. Beyzâ
52. Bezm-i Tarâb
53. Bezmâra
54. Buhârî
55. Bûselik
56. Bûselik-Aşîrân
57. Bûselik-Gerdâniye
58. Bûselik-Geveyşt
59. Bûselik-Mâye
60. Bûselik-Nevrûz
61. Bûselik-Selmek
62. Bûselik-Şehnaz
63. Bûstan
64. Büzürk
65. Büzürk-Gerdâniye
66. Büzürk-Geveyşt
67. Büzürk-Mâye
68. Büzürk-Nevrûz
69. Büzürk-Selmek
70. Büzürk-Şehnâz
71. Canfezâ
72. Çârgâh
73. Çârgâh-Âcem
74. Çârgâh-Gerdâniye
75. Çârgâh-Mahûr
76. Çehâr-Âgâazin
77. Daği-Bayâti
78. Danişverân
79. Dil Âvîz
80. Dil-Ârâ
81. Dil-Efruz
82. Dil-Keşîde
83. Dil-Nişîn
84. Dil-Rübâ
85. Dil-Sûz
86. Dildâr
87. Dilkeş-Hâverân
88. Dilküşâ
89. Dost-Gahî
90. Dügâh
91. Dügâh-Bûselik
92. Dügâh-Mâye
93. Dügâh-ı Acem
94. Dügâh-ı Kadîm
95. Ebû-Selik
96. Efrûhiten
97. Evcârâ
98. Evc (Eviç)
99. Evc-Aşirân)
100. Evc-Bûselik
101. Evc-Gerdâniye
102. Evc-i Muhâlif
103. Evc-Isfahân
104. Evc-Maklüb
105. Evc-Mâye
106. Evc-Nihâvendi
107. Ferâh
108. Ferâh-Âver
109. Ferâh-Zâyi
110. Ferâhfezâ
111. Ferâhnâk
112. Ferâhnümâ
113. Ferâhzâr
114. Gamz-Edâ
115. Gazâl
116. Gerdâniye
117. Gerdâniye-Bûselik
118. Gerdâniye-Büzürk
119. Gerdâniye-Hicâz
120. Gerdâniye-Hüseynî
121. Gerdâniye-Irak
122. Gerdâniye-Isfahân
123. Gerdâniye-Kûçek
124. Gerdâniye-Kürdî
125. Gerdâniye-Nevâ
126. Gerdâniye-Nigâr
127. Gerdâniye-Nikrîzi
128. Gerdâniye-Rast
129. Gerdâniye-Rehâvî
130. Gerdâniye-Uşşâk
131. Gerdâniye-Zirgüle
132. Geveyşt
133. Geveyşt-Bûselik
134. Geveyşt-Büzürk
135. Geveyşt-Gerdâniye
136. Geveyşt-Hicâz
137. Geveyşt-Hüseynî
138. Geveyşt-Irak
139. Geveyşt-Isfahân
140. Geveyşt-Kûçek
141. Geveyşt-Nevâ
142. Geveyşt-Rehâvî
143. Geveyşt-Uşşâk
144. Geveyşt-Zirgüle
145. Gonca-i-Rânâ
146. Gururî
147. Gül-Ruh
148. Güldeste
149. Gülistân
150. Gülizâr
151. Gülnâri
152. Gülzâr
153. Gülşen-i Vefâ
154. Hadrâ (Hazrâ)
155. Harran
156. Hâver
157. Hayâl-i Murâd
158. Hayân
159. Hazân
160. Heftgâh
161. Hicâz
162. Hicâz Aşirân
163. Hicâz-Acem
164. Hicâz-Bûselik
165. Hicâz-Büzürk
166. Hicâz-Gerdâniye
167. Hicâz-Geveyşt
168. Hicâz-Irak
169. Hicâz-Mâye
170. Hicâz-Nevrûz
171. Hicâz-Selmek
172. Hicâz-ı Muhâlif
173. Hicâz-ı Reke
174. Hicâz-ı Türkî
175. Hicâz-ı-Hicâz
176. Hicâz-Zemzeme
177. Hicâz-Şehnâz
178. Hicâzeyn
179. Hicâzî Hüseynî
180. Hicâzî Isfahân
181. Hicâzî Uşşâk
182. Hicâzkâr
183. Hicâzkâr-Bûselik
184. Hicâzkârı-Kürdî
185. Hisâr
186. Hisâr- Vech-i Şehnâz
187. Hisâr-Aşîrân
188. Hisâr-Bûselik
189. Hisâr-Evc
190. Hisâr-ı Büzürk
191. Hisâr-ı Gayr-ı Müstear
192. Hisâr-ı Kâdim
193. Hisâr-ı Kürdî
194. Hisâr-ı Nîk
195. Hisârek
196. Hocest
197. Horasan
198. Hoş-Serâ
199. Hucet
200. Hudavendigâr
201. Hufte-Isfahân
202. Hûzi
203. Huzî-Aşîrân
204. Hûzi-Bûselik
205. Hümâyûn
206. Hüseynî
207. Hüseynî- Geveyşt
208. Hüseynî-Acem
209. Hüseynî-Aşîrân
210. Hüseynî-Bûselik
211. Hüseynî-Gerdâniye
212. Hüseynî-Horasâni
213. Hüseynî-Kürdî (Zemzeme)
214. Hüseynî-Nevrûz
215. Hüseynî-Nikrîz
216. Hüseynî-Rehâvi
217. Hüseynî-Sabâ
218. Hüseynî-Şehnâz
219. Hüsn-ü Ân
220. Hüzzâm
221. Hüzzâm-ı Cedîd
222. Hüzzâm-ı Kadîm
223. Hüzzâm-ı Rûmi
224. Irak
225. Irak-Geceyşt
226. Irak-Gerdâniye
227. Irak-Mâye
228. Irak-Nevrûz
229. Irak-Selmek
230. Irak-Şehnâz
231. Irakı Acem
232. Isfahân
233. Isfahân-Bûselik
234. Isfahân-Gerdâniye
235. Isfahân-Geveyşt
236. Isfahân-Irak
237. Isfahân-Mâye
238. Isfahân-Nevrûz
239. Isfahân-Selmek
240. Ifahân-ı Cedîd
241. Isfahân-ı Sultâni
242. Isfahân-Zemzeme
243. Isfahân-Şehnâz
244. Isfahânek-i Atîyk
245. Isfahânek-i Cedîd
246. Isfahânek
247. Kâbilî
248. Karcığar
249. Kebûter
250. Kûçek
251. Kûçek-Geveyşt
252. Kûçek-Mâye
253. Kûçek-Nevrûz
254. Kûçek-Selmek
255. Kûçek-Sümbüle
256. Kûçek-Zemzeme
257. Kûçek-Şehnâz
258. Kürdî
259. Kürdî-Aşîrân
260. Kürdîli Çârgâh
261. Kürdîli Hicâzkâr
262. Kürdîli Hümâyûn
263. Lâle-Gül
264. Lâle-Rûh
265. Mâhûr
266. Mâhûr-Aşîrân
267. Mâhûr-Bûselik
268. Mâhûr-Hân
269. Mâhûr-i Kebîr
270. Mâhûr-i Kebîr-i Kadîm
271. Mâhûr-i Sagîyr
272. Mâhûrek (Mâhûr-i Sagîyr)
273. Mâhûri
274. Matlûb
275. Matlûbek
276. Mâverâünnehr
277. Mâye
278. Mâye-Bûselik
279. Mâye-Büzürk
280. Mâye-Hicâz
281. Mâye-Hüseynî
282. Mâye-i Atîyk
283. Mâye-i Kebîr
284. Mâye-i Kevser
285. Mâye-Irak
286. Mâye-Isfahân
287. Mâye-Kûçek
288. Mâye-Nevâ
289. Mâye-Rast (Rast-Mâye)
290. Mâye-Rehâvî
291. Mâye-Uşşâk
292. Mâye-Zirgüle
293. Mâşûk
294. Meclis-Efrûz
295. Mellâhi
296. Mezmîm
297. Mihr-i Cân
298. Muhâlif
299. Muhâlif-i Irak
300. Muhâlif-i Rast
301. Muhâlifek
302. Muhayyer
303. Muhayyer Bûselik
304. Muhayyer Irak
305. Muhayyer Kürdî
306.Muhayyer Segâh
307.Muhayyer Sümbüle
308.Muhayyer Zirgüle
309.Muhayyer-Zîrkeş
310.Mûtedil
311.Mûtrıbân
312.Mûvafık
313.Müberkâa
314.Mücenebûr-Remel
315.Müjdegâni
316.Mürgâk
317.Müsteâr
318.Müsteârek
319. Müteaddi
320. Müşküye (Segâh-Aşîrân)
321. Na-Murâd
322. Nağme-i Kâbil
323. Nâz
324. Nâz-u Niyaz
325. Nâzenin
326. Necd-i Hüseynî
327. Nesîm
328. Nev-Edâ
329. Nev-Eser
330. Nev-Resîde
331. Nevâ
332. Nevâ-Acem
333. Nevâ-Aşîrân
334. Nevâ-Bûselik
335. Nevâ-Gerdâniye
336. Nevâ-Geveyşt
337. Nevâ-Hüseynî
338. Nevâ-Kürdî
339. Nevâ-Mâye
340. Nevâ-Nevrûz
341. Nevâ-Selmek
342. Nevâ-Şehnâz
343. Nevây-ı Uşşâk
344. Nevâziş
345. Nevbahâr
346. Nevrûz
347. Nevrûz-Bayâti
348. Nevrûz-Bûselik
349. Nevrûz-Büzürk
350. Nevrûz-Hicâz
351. Nevrûz-Hüseynî
352. Nevrûz-i Acem
353. Nevrûz-i Arâb
354. Nevrûz-i Hârâ
355. Nevrûz-i Rast
356. Nevrûz-i Rûmî
357. Nevrûz-i Sultâni
358. Nevrûz-Irak
359. Nevrûz-Isfahân
360. Nevrûz-Kûçek
361. Nevrûz-Nevâ
362. Nevrûz-Rehâvî
363. Nevrûz-Sabâ
364. Nevrûz-Uşşâk
365. Nevrûz-Zirgüle
366. Neşât-Âver
367. Nigâr
368. Nigâr-ı Nîk
369. Nigâr-ı Nîk-Acem
370. Nigârçek
371. Nigârek
372. Nihâvend
373. Nihâvendi Cedîd
374. Nihâvendi Kebir
375. Nihâvendi Rûmî
376. Nihâvendi Sagîyr
377. Nikrîz
378. Nikrîz-i Kebir
379. Nikrîz-i Sagîyr
380. Nikrîz-Segâh
381. Nişâbûr (Nişâpûr)
382. Nişâbûrek
383. Nühüft (Nihift)
384. Nühüft-Hicâzî
385. Nühüft-i Kâdîm
386. Pay-Zen-i Sabâ
387. Pençgâh
388. Pençgâh-ı Aşl
389. Pençgâh-ı Zâid (Zâide)
390. Perzerîn
391. Pesendîde
392. Pûşegân
393. Râh-i Gül
394. Râh-i Hâr-Ken
395. Râh-i Hâr-Keş
396. Râh-i Hûsrevâni
397. Râh-i Rûh
398. Râh-i Şeb-Diz
399. Rahat-Fezâ
400. Rahâtül-Ervâh
401. Râmiş-Huvar
402. Râmiş-i Cân
403. Rast
404. Rast-Acem
405. Rast-Gerdâniye
406. Rast-Geveyşt
407. Rast-Hâverân
408. Rast-Kürdî
409. Rast-Mâhir
410. Rast-Mâye
411. Rast-Nevrûz
412. Rast-Selmek
413. Rast-ı Cedîd
414. Rast-ı Kebîr
415. Rast-Şehnâz
416. Rehâvî (Rehâvî)
417. Rehâvî-Gerdanîye
418. Rehâvî-Geveyşt
419. Rehâvî-Mâye
420. Rehâvî-Nevrûz
421. Rehâvî-Selmek
422. Rehâvî-Şehnâz
423. Rekb (Çârgâh-Rekb)
424. Rekb-i Nevrûz
425. Reng-i Dil
426. Revâ-Irak
427. Revnâk-Nümâ
428. Ridâyî
429. Rûh
430. Rûh-Efzâ
431. Rûhnevâz (Rûhnüvâz)
432. Rûy-i Aşîrân
433. Rûy-i Hicâz
434. Rûy-i Irak
435. Rıdvân
436. Sabâ
437. Sabâ-Aşîrân
438. Sabâ-Bûselik
439. Sabâ-Uşşâk
440. Sabâ-Zemzeme
441. Safâ
442. Sâzkâr
443. Se-Bahr
444. Sebz-Ender-Sebz
445. Sebz-Ender-Sebz-i Hisâr
446. Sebz-Ender-Sebz-i Kadîm
447. Sebz-î Hisâr
448. Sebz-î Tâze
449. Sebzî
450. Segâh
451. Segâh-Acem
452. Segâh-Arabân
453. Segâh-Mâye (Mâye)
454. Segâh-Muhayyer
455. Selmek (Selmekî)
456. Selmek-Büzürk
457. Selmek-Hicâz
458. Selmek-Hüseynî
459. Selmek-i Kebîr
460. Selmek-i Sagîyr
461. Selmek-Irak
462. Selmek-Isfahân
463. Selmek-Kûçek
464. Selmek-Rast
465. Selmek-Rehâvî
466. Selmek-Zirgüle
467. Ser-Bülend
468. Ser-Henk
469. Serendâz (Seng-Endâz)
470. Sipihr
471. Sipihr-Hüseynî
472. Sipihr-Uşşâk
473. Sireng
474. Sultân-ı Bûselik
475. Sultân-ı Cedîd
476. Sultân-ı Nevâ
477. Sultân-ı Segâh
478. Sultân-ı Yegâh
479. Sultân-ı-Irak
480. Suz-i Dil
481. Suz-i Dilâra
482. Sûznâk (Basit Sûzinâk)
483. Sünbüle
484. Sünbüle-i Kâdîm
485. Sünbüle-Nihâvend
486. Şâd-Kâmı
487. Şâh
488. Şâhî
489. Şâhvâr (Şehvâr)
490. Şedd-i Arabân
491. Şehnâz
492. Şehnâz-Aşîrân
493. Şehnâz-Bûselik
494. Şehnâz-Büzürk
495. Şehnâz-Hâverân (Irak)
496. Şehnâz-Hicâz
497. Şehnâz-Hüseynî
498. Şehnâz-Kûçek
499. Şehnâz-Kürdî
500. Şehnâz-Nevâ
501. Şehnâz-Rast
502. Şehnâz-Rehâvî
503. Şehnâz-Uşşâk
504. Şehnâz-Zirgüle
505. Şehr-i Naz (Şehr-Nâz)
506. Şehvâr
507. Şems-Efrûz
508. Şeref-Nümâ
509. Şevk-Âver
510. Şevk-Efzâ
511. Şevk-Engîz
512. Şevk-i Cedîd
513. Şevk-i Dil
514. Şevk-i Serâb
515. Şevk-i Tarâb
516. Şeşgâh
517. Şiâr
518. Şinâver
519. Şirâz
520. Şirâz-Sünbüle
521. Şirîn
522. Şîvekâr
523. Şîvekeş
524. Şîvenümâ
525. Şûrî
526. Şüster
527. Tâhir
528. Tâhir-Bûselik
529. Tâhir-i Kebîr
530. Tâhir-i Sagîyr
531. Tâhir-Kürdî
532. Tanık
533. Tarz-ı Bihîn
534. Tarz-ı Cedîd
535. Tarz-ı Nevîn
536. Tebrîz
537. Tehrîzî
538. Tereşşüd
539. Terkîb-i Sabâ
540. Tüvânger
541. Urfa-Mâhûr
542. Uzzâl
543. Uzzâl-Acem
544. Uzzâl-Hüseynî
545. Uzzâl-Şehnâz
546. Uşşâk
547. Uşşâk-Aşîrân
548. Uşşâk-Gerdâniye
549. Uşşâk-Geveyşt
550. Uşşâk-Mâye
551. Uşşâk-Nevrûz
552. Uşşâk-Selmek
553. Uşşâk-Şehnâz
554. Vâmık
555. Vech-i Arazbâr
556. Vech-i Bûselik
557. Vech-i Hüseynî
558. Vech-i Şehnâz
559. Yâr
560. Yegâh
561. Zâd-ı Dil
562. Zâvîl (Zavil)
563. Zâvîli (Zâvûli)
564. Zâvîli Isfahân
565. Zâvîli Segâh
566. Zemzem
567. Zemzeme (Eski Zemzeme)
568. Zemzeme-Kürdî
569. Zende-Rûd
570. Zengüle (Zirgüle)
571. Zengüle-Bûselik
572. Zengüle-Gerdâniye
573. Zengüle-Geveyşt
574. Zengüle-Mâye
575. Zengüle-Nevrûz
576. Zengüle-Selmek
577. Zengüle-Şehnâz
578. Zengüleli Sûznak
579. Zevk-Bahş
580. Zevk-i Dil
581. Zevk-u Tarâb
582. Zirefkend
583. Zirefkend Şarkı
584. Zirefkend-i Büzürk
585. Zirefkend-i Kûçek
586. Zirefkend-i Rûmi
587. Zirkeş-Hâveran
588. Zirkeş-Hüseynî
589. Zirkeşîde
590. Zülf-i Nigâr
54 adet makam 3 'e bölünerek aşağıda anlatılmıştır.
Türk Musıkisinde kullanılan makamlar 3 ana başlıkta toplanır.
A) Basit Makamlar
B) Göçürülmüş Makamlar ( Şed Makamlar )
C) Birleşik Makamlar ( Mürekkep Makamlar )
A) Basit Makamlar;
Bir tam dörtlü ve bir tam beşliden meydana gelen dizileri vardır. Bu makamlarda güçlü, dörtlü ve beşlinin birleştiği yerde bulunur. 13 tane Basit Makam vardır. Bunlar;
1) Çargah Makamı
2) Buselik Makamı
3) Rast Makamı
4) Uşşak Makamı
5) Hicaz Makamı
6) Uzzal Makamı
7) Hümayun Makamı
8) Zirgüleli Hicaz Makamı
9) Neva Makamı
10) Hüseyni Makamı
11) Karcığar Makamı
12) Basit Suzinak Makamı
13) Kürdi Makamı
1) ÇARGAH MAKAMI
a. Durak : Çargah perdesidir
b. Seyir : Çikicidir
c. Dizi : Yerinde bir Çargah Beslisine, Gerdaniye üzerinde bir Çargah dörtlüsünün eklenmesiyle meydana gelir.
d. Güçlü : Gerdaniye perdesidir
e. Yeden : Buselik perdesidir
f. Donanim : Donanima hiçbir isaret konulmaz
Tam - Tam - Bakiye - Tam - Tam - Tam - Bakiye
Dizinin Seyri : Çargah Makami, çikici bir diziye sahip oldugundan, seyre genellikle durak sesi civarindan baslanir. Çargah beslisinin seslerinde dolasilarak güçlü olan Gerdaniye perdesinde kalis yapilir. Güçlü üzerinde bulunan Çargah dörtlüsünün seslerine geçilerek tiz duraga kadar çikilir. Tekrar güçlü perdesine inilerek asma karar gösterilir. Yerinde Çargah beslisinin sesleri kullanilarak Çargah perdesinde karar verilir.
Makamin Özelligi: Agir yapili bir makam oldugundan fazla kullanilmamistir. Ancak genellikle bu makamda yapilan eserlere dikkat edilecek olursa, seyir sirasinda sik sik Hicaz ve Nikriz geçkiler yapildigi görülür.
2) BUSELİK MAKAMI
a. Durak : Dügah perdesidir
b. Seyir : Inici – çikicidir
c. Dizi : Yerinde bir Buselik Beslisine, Hüseyni perdesi üzerinde Kürdi veya Hicaz Dörtlüsünün eklenmesiyle meydana gelir.
d. Güçlü : Hüseyni perdesidir
e. Yeden : Nim Zirgüle perdesidir
f. Donanim : Donanima hiçbir isaret konulmaz
Tam - Bakiye - Tam - Tam - Bakiye - Tam - Tam
Buselik beşlisine Kürdi dörtlüsü eklenirse dizi yukarıdaki gibi olur.
Tam - Bakiye - Tam - Tam - Bakiye - Artık İkili - Küçük Mücennep
Buselik beşlisine Hicaz dörtlüsü eklenirse dizi yukarıdaki gibi olur.
Dizinin Seyri : Inici – çikici seyre sahip olan makam dizileri genellikle güçlü sesi civarindan seyre baslar. Buselik Makaminin seyrine de orta seslerden baslanir. Yerinde Buselik beslisinin seslerinde dolasilarak güçlü sesi olan Hüseyni perdesinde kalis yapilir. Güçlü üzerinde bulunan Kürdi veya Hicaz dörtlüsünün seslerinde dolasilir. Tekrar Hüseyni perdesinde asma karar gösterilir. Çargah perdesi üzerinde Nikriz’li olarak da kalis yapilabilir. Tekrar Buselik beslisinin seslerine dönülür. Yedeni olan Nim Zürgüle perdesi de gösterilerek Dügah perdesinde karar verilir.
Makamin Özelligi: Buselik Makami da Çargah Makami gibi donanimda hiçbir ariza almaz. Çargah Makamindan farki, duraginin, güçlüsünün ve seyrinin degisik olmasidir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Bana bir aşk masalından şarkılar söyle (Erol Sayan)
* Bir akşam son defa seni görmeden (Mustafa Seyran)
* Geceleyin bir ses böler uykumu (Şekip Ayhan Özışık)
* Gözümde özleyiş, gönlümde acı (Selahattin İnal)
* Saçlarıma ak düştü, sana ad bulamadım (Sadettin Kaynak)
3) RAST MAKAMI
a. Durak : Rast perdesidir
b. Seyir : Çikicidir
c. Dizi : Yerinde Rast Beslisine, Neva perdesi üzerinde bir Rast dörtlüsünün eklenmesiyle meydana gelir.
d. Güçlü : Neva perdesidir
e. Yeden : Irak perdesidir
f. Donanim : Si koma bemol, fa bakiye diyez
Tam - Büyük Mücennep - Küçük Mücennep - Tam - Tam - Büyük Mücennep - Küçük Mücennep
Dizinin Seyri : Çikici seyre sahip olan Rast Makaminin seyrine durak sesi civarindan baslanir. Dizi alt taraftan genislemistir. Bir çok kere bu genisleme seslerinden seyre baslanir. Rast beslisinin sesleri kullanilarak güçlü sesi olan Neva perdesinde kalis yapilir. Daha sonra dizinin üst tarafinda bulunan Rast dörtlüsünün seslerine geçilir. Ancak çogunlukla çikista kullanilan Evç perdesi, inici nagmelerde Acem perdesi haline dönüsür. Tekrar Neva’da kalis yapilir. Yerinde Rast beslisinin seslerine geçilerek çesitli seslerde (özellikle Segah perdesinde) asma kalislar yapilabilir. Karar, Rast beslisinin sesleriyle Rast perdesinde ve genellikle yedenli olarak yapilir.
Makamin Özelligi: Rast Makami dizisindeki yedinci ses Evç perdesidir. Bu perde seyir yapilirken çikista kullanilir. Fakat inici seyirlerde genellikle bu perde kullanilmaz. Dolayisiyla Rast dörtlüsü bozularak, Neva’da Buselik dörtlüsü meydana gelir. Bu sekilde karara kadar inildiginde meydana gelen diziye Acemli Rast dizisi denir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Açılan bir gül gibi, gir kalbe gönül gibi (Dramalı Hasan)
* Ay gülsün ufuktan sana, sen bak ona gül de (İsmail Baha Sürelsan)
* Aylar geçiyor, sen bana hala geleceksin (Selahattin Pınar)
* Belki bir sabah geleceksin, lakin vakit geçmiş olacak (Şekip Ayhan Özışık)
* Bilmem ki nedendir bana sen hor bakıyorsun (Selanik'li Ahmet Efendi)
* Bir gönül vardı bende, henüz aşkı tatmamış (Ferit Sıdal)
* Gelse o şuh meclise, naz ü tegafül eylese (Hafız Post)
* Gönlümün ezhar içinde gül gibi dildarı var (Fehmi Tokay)
* Ne sevincin ömrü varmış, ne gün gören çok yaşarmış (Mehmet Ilgın)
* Nihansın dideden ey mest-i nazım (Hacı Faik Bey)
* Yine bir gül-nihal, aldı bu gönlümü (Dede Efendi)
4) UŞŞAK MAKAMI
a. Durak : Dügah perdesidir
b. Seyir : Çikicidir
c. Dizi : Yerinde Ussak dörtlüsüne, Neva perdesi üzerinde Buselik beslisinin eklenmesiyle meydana gelir.
d. Güçlü : Neva perdesidir
e. Yeden : Rast perdesidir
f. Donanim : Si koma bemol
Büyük Mücennep - Küçük Mücennep - Tam - Tam - Bakiye - Tam - Tam
Dizinin Seyri : Çikici diziye sahip oldugundan seyre durak perdesi civarindan baslanir. Ussak dörtlüsünün seslerinde dolasilarak güçlü sesi olan Neva perdesinde asma kalis yapilir. Ussak Makami dizisi, Yegah perdesindeki Rast beslisiyle genisleme yapar. Dizinin seslerinde gezindikten sonra Neva’da asma kalis yapilir. Karara gidilirken özellikle Segah perdesinde kalis gösterilir. Ussak dörtlüsünün sesleri kullanilarak Dügah perdesinde karar verilir.
Makamin Özelligi: Ussak Makami dizisinin ikinci sesi olan Segah perdesi, donanimda gösterildigi gibi bir koma olarak icra edilmez. Daima 2 – 3 koma pes icra edilir. Ussak Makamina bu perde ayri bir özellik verir. Bu ses, isaret olarak sekillendirilmediginden donanimda koma bemol olarak gösteriliyor.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Akşam oldu hüzünlendim ben yine (Semahat Özdenses)
* Anar ömrümce gönül, giden sevgilileri (Şükrü Yunar)
* Bir çapkın elinde oyuncak oldum (Yesari Asım Arsoy)
* Bir gönül hikayesi anlatırdı gözlerin (Zeki Müren)
* Bir güneş bahtıma birgün doğacaktır sanırım (Osman Nihat Akın)
* Bir tatlı tebessümün bin vuslata bedeldir (Zeki Müren)
* Cana rakibi handan edersin (Giriftzen Asım Bey)
* Dalında solarken akşamın gülü (Arif Sami Toker)
* Gamzedeyim deva bulmam (Kemani Tatyos Efendi)
* Mehtaplı gecelerde hep seni andım (Sevim Şengül)
* Sönmez artık yüreğimde yanan bu sonsuz ateş (Kadri Şençalar)
5) HİCAZ MAKAMI
“Hicaz” denince dört ayri isimde, ortak özellikleri çok olan dört ayri basit makam anlasilir. Bu dört basit makamin yapilari birbirine çok yakin oldugundan hepsine birden “Hicaz Ailesi” denir. Bu makamlar, “Hicaz, Hümayun, Uzzal ve Zirgüleli Hicaz” dir. Simdi Hicaz Makamini inceleyelim.
a. Durak : Dügah perdesidir
b. Seyir : Inici – çikicidir
c. Dizi : Yerinde Hicaz dörtlüsüne, Neva perdesinde Rast beslisinin eklenmesiyle meydana gelir.
d. Güçlü : Neva perdesidir
e. Yeden : Rast perdesidir
f. Donanim : Si bakiye bemol, Fa bakiye diyez, Do bakiye diyez
Dizinin Seyri : Inici – çikici seyre sahip olan Hicaz Makaminin seyrine genellikle güçlü sesi olan Neva perdesinden baslanir. Bazen dizinin alt ve üst tarafindan baslayan eserler yapilmissa da, bu diziler de hemen orta seslere geçmislerdir. Hicaz dörtlüsünün sesleri verilerek güçlü sesi olan Neva perdesinde kalis yapilir. Sonra dizinin üst tarafinda bulunan Rast beslisinin seslerine geçilir. Tiz duraktan güçlüye dogru inilirken genellikle Evç perdesi (Fa bakiye diyez) bekar yapilarak Acem perdesi haline getirilir. Bu sekilde inici olarak Neva’da bir Buselik beslisi meydana gelmis olur. Güçlü sesi olan Neva perdesinde kalis gösterilerek, Hicaz dörtlüsünde gezinilir. Dügah perdesinde karar verilir.
Makamin Özelligi: Hicaz Makami dizisi, alt ve üst taraftan genisleme yapar. Durak perdesinin alt tarafina Yegah perdesine kadar inen Rast beslisi halinde, Tiz durak üzerinde ise, Muhayyer’de Buselik dörtlüsü halinde genisleme yapar.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Acaba şen misin, kederin var mı (Bimen Şen)
* Açık bırak pencereyi, örtme perdeyi bu gece (Şekip Ayhan Özışık)
* Adalardan bir yar gelir bizlere (Yesari Asım Arsoy)
* Ağlar gezerim sahili, sanki benimlesin (Alaeddin Yavaşça)
* Anladım sevmeyeceksin beni sen nazlı çiçek (Selahattin Pınar)
* Artık bu solan bahçede bülbüllere yer yok (Alaeddin Yavaşça)
* Ben gamlı hazan sense bahar (Melahat Pars)
* Bir bahar akşamı rastladım size (Selahattin Pınar)
* Bir gün karşılaşırsak ayrıldığımız yerde (Yusuf Nalkesen)
* Çatılmış kaşlarınla kime düşman gibisin (Yusuf Nalkesen)
* Değdi saçlarıma bahar gülleri (Azeri Bekirof)
* Dilşad olacak diye kaç yıl avuttu felek (Avni Anıl)
* Enginde yavaş yavaş (Sadettin Kaynak)
* Gittin de bıraktın beni aylarca kederde (Münir Nurettin Selçuk)
* Gönül penceresinden ansızın bakıp geçtin (Muzaffer İlkar)
* Gülünce gözlerinin içi gülüyor (İrfan Özbakır)
* Kader, kime şikayet edeyim seni, bilemem (Avni Anıl)
* Madem ki gidiyorsun bırakıp burda beni (Muzaffer İlkar)
* Söyleyemem derdimi kimseye, derman olmasın diye (Şükrü Tunar)
* Yalancının birine kapıldı kaldı gönül (Necdet Tokatlıoğlu)
6) UZZAL MAKAMI
“Hicaz” denince dört ayri isimde, ortak özellikleri çok olan dört ayri basit makam anlasilir. Bu dört basit makamin yapilari birbirine çok yakin oldugundan hepsine birden “Hicaz Ailesi” denir. Bu makamlar, “Hicaz, Hümayun, Uzzal ve Zirgüleli Hicaz” dir. Simdi Uzzal Makamini inceleyelim.
a. Durak : Dügah perdesidir
b. Seyir : Inici – çikicidir
c. Dizi : Yerinde Hicaz beslisine, Hüseyni perdesinde Ussak dörtlüsünün eklenmesiyle meydana gelir.
d. Güçlü : Hüseyni perdesidir
e. Yeden : Rast perdesidir
f. Donanim : Si bakiye bemol, Fa bakiye diyez, Do bakiye diyez
Dizinin Seyri : Inici – çikici seyre sahip olan Uzzal Makaminin seyrine genellikle güçlü sesi olan Hüseyni perdesinden baslanir. Dizinin seslerinde gezinilir. Ussak dörtlüsünün sesleri belirtilerek güçlü sesi olan Hüseyni perdesinde kalis yapilir. Dizinin seslerinde tekrar dolasilarak özellikle inici nagmelerde Evç perdesi (Fa bakiye diyez) bekar yapilarak Acem perdesi haline getirilir. Dizinin alt tarafinda bulunan Hicaz beslisinin sesleri kullanilarak, Dügah perdesinde karar verilir.
Makamin Özelligi: Uzzal Makami dizisi, üst taraftan Muhayyer üzerinde Buselik’li olarak genisleme yapar. Sesler Tiz Buselikten asagiya dogru Hüseyni perdesine kadar inerse, bu diziye Hüseyni’de Hüseyni dizisi denir.
7) HÜMAYUN MAKAMI
“Hicaz” denince dört ayri isimde, ortak özellikleri çok olan dört ayri basit makam anlasilir. Bu dört basit makamin yapilari birbirine çok yakin oldugundan hepsine birden “Hicaz Ailesi” denir. Bu makamlar, “Hicaz, Hümayun, Uzzal ve Zirgüleli Hicaz” dir. Simdi Hümayun Makamini inceleyelim.
a. Durak : Dügah perdesidir
b. Seyir : Inici – çikicidir
c. Dizi : Yerinde Hicaz dörtlüsüne, Neva perdesinde Buselik beslisinin eklenmesiyle meydana gelir.
d. Güçlü : Neva perdesidir
e. Yeden : Rast perdesidir
f. Donanim : Si bakiye bemol, Do bakiye diyez
Dizinin Seyri : Inici – çikici seyre sahip olan Hümayun Makaminin seyrine de Hicaz Makaminda oldugu gibi genellikle güçlü sesi olan Neva perdesinden baslanir. Dizinin seslerinde gezinilerek güçlü sesi olan Neva perdesinde asma kalis yapilir. Sonra dizinin üst tarafinda bulunan Buselik beslisinin seslerine geçilir. Hicaz Makami gibi fazla genisleme seslerinin kullanilmadigi Hümayun Makami dizisi, üst taraftan Buselik beslisi olarak genisleme yapar. Inici seslerin gelisine göre Acem perdesi bazen (Fa bakiye diyez) alarak Evç perdesi olur. Bu sekilde Neva’da bir Rast beslisi meydana gelmis olur. Tekrar Güçlü sesi olan Neva perdesinde kalis gösterilerek, Hicaz dörtlüsünde gezinilir. Dügah perdesinde karar verilir.
8) ZİRGÜLELİ HİCAZ MAKAMI
“Hicaz” denince dört ayri isimde, ortak özellikleri çok olan dört ayri basit makam anlasilir. Bu dört basit makamin yapilari birbirine çok yakin oldugundan hepsine birden “Hicaz Ailesi” denir. Bu makamlar, “Hicaz, Hümayun, Uzzal ve Zirgüleli Hicaz” dir. Simdi Zirgüleli Hicaz Makamini inceleyelim.
a. Durak : Dügah perdesidir
b. Seyir : Inici – çikicidir
c. Dizi : Yerinde Hicaz beslisine, Hüseyni perdesinde Hicaz dörtlüsünün eklenmesiyle meydana gelir.
d. Güçlü : Hüseyni perdesidir
e. Yeden : Nim Zirgüle perdesidir
f. Donanim : Si bakiye bemol, Do bakiye diyez
Dizinin Seyri : Zirgüleli Hicaz Makami, özellikle yeden perdesinin degisik olmasi nedeniyle diger Hicaz Ailesi Makamlardan farklidir. Inici – çikici seyre sahip olan Zirgüleli Hicaz Makaminin seyrine orta seslerden baslanarak, dizinin seslerinde gezinilir. Güçlü sesi olan Hüseyni perdesinde kalis yapilir. Dizinin üst tarafinda bulunan Hicaz dörtlüsünün seslerinde dolasilir. Tekrar güçlü perdesinde kalis gösterilerek Hicaz beslisinin sesleri ile, özellikle yedeni olan Nim Zürgüle perdesi de belirtilerek Dügah perdesinde karar verilir.
Makamin Özelligi: Zirgüleli Hicaz Makaminin donanimina sadece Si bakiye bemol ve Do bakiye diyez yazilir. Bu makamin dizisi tarif edilirken, yerinde Hicaz beslisi ve Hüseyni’de Hicaz dörtlüsü denir. Hüseyni’de Hicaz dörtlüsünde olmasi gereken Fa koma diyezi ve Sol bakiye diyezi donanima yazilmaz. Ancak seyir yapilirken yeri geldiginde bu isaretler kullanilir. Dizi üst taraftan Muhayyer perdesi üzerinde Buselik beslisi halinde genisler.
9) NEVA MAKAMI
a. Durak : Dügah perdesidir
b. Seyir : Inici – çikicidir
c. Dizi : Yerinde Ussak dörtlüsüne, Neva perdesi üzerinde bir Rast beslisinin eklenmesiyle meydana gelir.
d. Güçlü : Neva perdesidir
e. Yeden : Rast perdesidir
f. Donanim : Si koma bemol, fa bakiye diyez
Dizinin Seyri : Genellikle güçlü sesi olan Neva perdesi civarindan seyre baslanir. Dizinin seslerinde gezinilerek yine güçlü sesi olan Neva perdesinde asma kalis yapilir. Ussak dörtlüsünün seslerinde dolasilarak tekrar Neva perdesinde kalis gösterilir. Ussak dörtlüsünün sesleri ile Dügah perdesinde karar verilir
Makamin Özelligi: Neva Makami fazla parlak bir makam degildir. Genisleme seslerinin fazla kullanilmadigi bu makamda inici seyir yapilirken, fa bakiye diyez (Evç) perdesi naturel hale getirilerek Acem perdesi haline gelir. Neva’da inici bir Buselik beslisi meydana gelir.
10) HÜSEYNİ MAKAMI
a. Durak : Dügah perdesidir
b. Seyir : Inici – çikicidir
c. Dizi : Yerinde Hüseyni beşlisine, Hüseyni perdesi üzerinde bir Uşşak dörtlüsünün eklenmesiyle meydana gelir.
d. Güçlü : Hüseyni perdesidir
e. Yeden : Rast perdesidir
f. Donanim : Si koma bemol, fa bakiye diyez
.gif)
Büyük Mücennep - Küçük Mücennep - Tam - Tam - Büyük Mücennep - Küçük Mücennep - Tam
Dizinin Seyri: İnici - çıkıcı seyre sahip olan Hüseyni Makamının seyrine genellikle güçlüsü olan Hüseyni perdesinden başlanır. Bu perdede ısrarlı kalışlar yapılır. Dizinin alt tarafında bulunan Hüseyni beşlisinin sesleri kullanılır. Tekrar Hüseyni perdesinde kalış gösterildikten sonra üst tarftaki Uşşak dörtlüsünün seslerine geçilir. Dizinin üst tarafına çıkırken kullanılan Evç perdesi iniş cazibesiyle Acem sesi haline gelir. ( Bu durumda Hüseyni perdesi üzerinde bir Kürdi dörtlüsü meydana gelmiş olur. ) Tekrar güçlü perdesinde asma kalış yapılarak Hüseyni beşlisinin seslerine geçilir. Çargah perdesinde asma kalış yapılıp Dügah perdesinde karar verilir.
Makamın Özelliği: Hüseyni Makamının en büyük özelliği çok yaygın oluşudur. Hislerimizi en iyi anlatan makamlarımızın başında gelir.
11) KARCIGAR MAKAMI
a. Durak : Dügah perdesidir
b. Seyir : Inici – çikicidir
c. Dizi : Yerinde Ussak dörtlüsüne, Neva perdesinde Hicaz beslisinin eklenmesiyle meydana gelir.
d. Güçlü : Neva perdesidir
e. Yeden : Rast perdesidir
f. Donanim : Si koma bemol, Mi bakiye bemol, Fa bakiye diyez
Büyük Mücennep - Küçük Mücennep - Tam - Küçük Mücennep - Artık İkili - Küçük Mücennep - Tam
Dizinin Seyri: Seyre, güçlüsü olan Neva perdesi civarından başlanır. Dizinin muhtelif seslerinde dolaşılarak Neva perdesinde asma kalışyapılır. (Ancak Karcığar makamının karekteristik asma kalış perdesi Çargah perdesi olduğundan genellikle Çargah'ta asma kalış yapılır.) Bu şekilde kalış, Nikriz beşlisi adını alır. Dizinin seslerinde dolaşılarak Uşşak dörtlüsünün sesleri kullanılır ve Dügah perdesinde karar verilir.
Makamın özelliği: Yukarıda izah ettiğim gibi Gerdaniye perdesi üzerinde bir Buselik beşlisi yapılmaktadır. Karcığar makamı dizisi alttan genişlemez. Çargah makamının asma kararı dörtlü ve beşlinin birleştiği yerde değil, Çargah perdesindedir.
12) BASİT SUZİNAK MAKAMI
a. Durak : Rast perdesidir
b. Seyir : Inici – çikicidir
c. Dizi : Yerinde Rast beslisine, Neva perdesinde Hicaz dörtlüsünün eklenmesiyle meydana gelir.
d. Güçlü : Neva perdesidir
e. Yeden : Irak perdesidir
f. Donanim : Si koma bemol, Mi bakiye bemol, Fa bakiye diyez
Tam - Büyük Mücennep - Küçük Mücennep - Tam - Küçük Mücennep - Artık İkili - Küçük Mücennep
Dizinin Seyri : Inici – çikici seyre sahip olan Basit Suzinak Makaminin seyrine güçlü sesi olan Neva perdesinden baslanir. Orta seslerde dolasilarak Neva perdesinde asma kalis yapilir. Agir yapili bir makam oldugundan genisleme sesleri fazlaca kullanilmaz. Ancak kendi dizisi içerisinde bazi seslerde kalislar yapilarak baska diziler meydana getirilir. Rast beslisinin sesleri kullanilarak Rast perdesinde karar verilir.
Makamin Özelligi: Basit Suzinak Makami, basit makamlarin bir çoguna benzer. Yapisinda Rast ve Hicaz çesnileri vardir. Neva perdesindeki Hicaz dörtlüsü, bir tam ses asagiya inildiginde Çargah perdesinde Nikriz beslisi meydana getirir. Yine Çargah perdesinin bir altindaki ses olan Segah perdesine inilirse, dizi bu kez de Hüzzam olur. Seyir yapilirken genellikle bu perdede kalis gösterilir.
13) KÜRDİ MAKAMI
a. Durak : Dügah perdesidir
b. Seyir : Çıkıcıdır
c. Dizi : Yerinde Kürdi Dörtlüsüne, Neva perdesi üzerinde bir Buselik Beşlisinin eklenmesiyle meydana gelir.
d. Güçlü : Neva perdesidir
e. Yeden : Rast perdesidir
f. Donanim : Si küçük mücennep bemol
Bakiye - Tam - Tam - Tam - Bakiye - Tam - Tam
Dizinin Seyri : Kürdi makamı, ağır yapılı bir makam olduğu için az kullanılmış makamlardan biridir. Makamın seyrine genellikle Kürdi dörtlüsü sesleriyle başlanır. Neva perdesinde asma kalış yapılır. Sonra dizinin üst tarafında bulunan Buselik beşlisinin seslerine geçilir. Tiz duraktan aşağıya inilirken Neva'da Hicaz yapılabilir. Güçlüde tekrar kalış yapıldıktan sonra Kürdi dörtlüsünün sesleriyle Dügah perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Bir sevda geldi başıma (Arif Sami Toker)
* Dudağımda izin hala dururken (Hüseyin Erbay)
* İlkbahara bekle beni demiştin (Talat Er)
Kürdi Makamıyla Basit Makamları tamamlamış olduk. 13 adet basit makamın haricinde yapıları itibariyle basit makamlara çok benzeyen 4 adet makam daha vardır. Bu makamlar;
14) Bayati Makamı
15) Muhayyer Makamı
16) Tahir Makamı
17) Şehnaz Buselik Makamı
14) BAYATİ MAKAMI
Uşşak Makamının aynı olan bu makam, sadece seyrinin değişik olması dolayısıyla Uşşak Makamından ayrılır.
Uşşak Makamının çıkıcı olan seyrine karşılık Bayati Makamının seyri inici - çıkıcıdır. Onun dışında karar, güçlü, donanım ve yeden olarak aynıdır.
Bayati Makamı dizisi, Yerinde Uşşak dörtlüsüne Neva perdesinde Buselik beşlisinin eklenmesiyle meydana gelmiştir.
.gif)
Büyük Mücennep - Küçük Mücennep - Tam - Tam - Bakiye - Tam - Tam
Bu makamdaki bazı şarkılar:
* Benzemez kimse sana, tavrına hayran olayım (Fehmi Tokay)
* Kalbim yine üzgün, seni andım da derinden (Selahattin Pınar)
* Seni ne çok sevdiğimi söylesem de bilemezsin (Erol Sayan)
15) MUHAYYER MAKAMI
Hüseyni Makamının inici şekli Muhayyer Makamıdır.
Muhayyer Makamı, inici diziye sahip olduğundan alt taraftan hiç genişleme yapmaz. Daima tiz perdelerde dolaşılır. Sonra Hüseyni Makamı seslerinde gezinilerek Dügah perdesinde karar verilir.
Bu makamdaki bazı şarkılar:
* Batan gün kana benziyor (Sadettin Kaynak)
* Çile bülbülüm çile (Sadettin Kaynak)
* Her halinle her şeyinle güzelsin (Erol Sayan)
* İltimas etmeye yare varırız (Hacı Arif Bey)
* Karadır şu bahtım kara (Neşet Ertaş)
16) TAHİR MAKAMI
Neva Makamının inici şekli Tahir Makamıdır.
Tahir Makamının dizisi, Yerinde Uşşak dörtlüsüne Neva perdesinde bir Rast beşlisinin eklenmesiyle meydana gelir.
.gif)
Büyük Mücennep - Küçük Mücennep - Tam - Tam - Büyük Mücennep - Küçük Mücennep - Tam
Bu makamdaki bazı şarkılar:
* Bahçenizde bir gül olsam koklar mısın gülümden (Şükrü Tunar)
* Dizlerine kapansam, kana kana ağlasam (Sadettin Kaynak)
* Hasta gönlüm ağladıkça gönlüme derman mı var (İsmail Demirkıran)
* Şu dağlardan ne turnalar geçmiştir (Zeki Duygulu)
17) ŞEHNAZ BUSELİK MAKAMI
Buselik Makamının inici şekli Şehnaz Buselik Makamıdır.
Şehnaz Buselik Makamı dizisi, Yerinde Buselik beşlisine Hüseyni perdesi üzerinde Bir Hicaz dörtlüsünün eklenmesiyle meydana gelir.
Bu makamdaki bazı şarkılar:
* Bir nev-cihandır, serv-i revandır (Zekai Dede)
* Küçüksu'da gördüm seni (Tanburi Mustafa Çavuş)
B) Göçürülmüş Makamlar ( Şed Makamlar )
Bir makamı, kalıbını bozmadan asıl yerinden başka bir yere götürmek, o makamın şeddini yapmaktır. Yani o makamı göçürmektir. Makamları teker teker incelerken bu konunun daha iyi anlaşılacağını umuyorum.
İsimlendirilmiş ve halen kullanılmakta olan şed makamlar 14 tanedir. Bunlar;
18) Acemaşiran Makamı
19) Mahur Makamı
20) Sultaniyegah Makamı
21) Nihavend Makamı
22) Kürdilihicazkar Makamı
23) Zirgüleli Suzinak Makamı
24) Şedaraban Makamı
25) Evcara Makamı
26) Hicazkar Makamı
27) Suz-i dil Makamı
28) Ruhnevaz Makamı
29) Ferahnüma Makamı
30) Aşkefza Makamı
31) Heftgah Makamı
18) ACEMAŞİRAN MAKAMI
Acemasiran Makami, Çargah Makami dizisinin Acemasiran perdesi üzerine göçürülmesiyle elde edilir.
a. Durak: Acemasiran perdesidir
b. Seyir: Inici
c. Güçlü: Acem perdesidir. (Ikinci derecede Çargah)
d. Yeden: Hüseyni Asiran perdesidir
e. Donanim: Si küçük mücennep bemol
Dizinin genislemesi, Acem perdesi üzerinde Çargah beslisi seklinde yapilir.
Dizinin Seyri: Inici bir seyre sahip olan Acemasiran Makaminin seyrine Acem perdesi civarindan baslanir. Dizinin üst tarafinda bulunan Çargah dörtlüsü ve genisleme seslerinde dolasilarak Acem perdesinde asma kalis gösterilir. Daha sonra Acem perdesinden asagi inilerek Çargah perdesinde geçici kalis yapilir. Ayrica Dügah perdesine inilerek Kürdi çesnili yarim karar da yapilabilir. Dizinin üst tarafinda Çargah beslisi halinde genisleyen Acemasiran dizisi, yakin makam dizilerini çok kullanmamasina karsilik agirbasli bir makamdir.
Acemasiran dizisi seslerinde fazlaca dolasilan bu makamda, kalis sesleri olan Acem, Çargah ve Dügah perdelerinde sikça duruslar yapilir. Karara dogru Çargah beslisinin sesleri kullanilarak gidilir ve yedeni olan Hüseyni Asiran perdesi de gösterilerek Acemasiran perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Bir teselli beklerim gönlümdeki bin yareye (Şerif İçli)
* Gel ey denizin nazlı kızı nuş-i şerab et (Aleko Bacanos)
* Gönlüm düşüyor çırpınarak (İsmail Baha Sürelsan)
* Gönül sana tapalı, kapın bana kapalı (Sadettin Kaynak)
* Nideyim bilmem elinden senin (Sadettin Kaynak)
19) MAHUR MAKAMI
Mahur Makamı, Çargah Makamı dizisinin Rast perdesi üzerine göçürülmesiyle elde edilir.
a. Durak: Rast perdesidir
b. Seyir: Inicidir
c. Güçlü: Gerdaniye perdesidir
d. Yeden: Gevest perdesidir
e. Donanim: Fa küçük mücennep diyez
.gif)
Bakiye - Tam - Tam - Tam - Bakiye - Tam - Tam
Rast perdesinde Çargah beslisi ve Neva perdesinde Çargah dörtlüsü halinde meydana gelen Mahur Makami dizisi, tiz durak (Gerdaniye) üzerinde Çargah beslisi halinde genisler.
Dizinin Seyri: Mahur Makaminin seyrine Gerdaniye perdesi veya civarindan baslanir. Inici bir seyre sahip olmasindan dolayi tiz durak civarindaki seslerde veya genisleme seslerinde dolasilir. Güçlü olan Gerdaniye perdesinde kalis yapilir.
Çargah dörtlüsü ile Neva perdesine inilerek asma kalis gösterilir. Dizinin yukaridan asagiya inis cazibesine uyarak Buselik perdesi Segah yapilir. Bu degisiklik makama yumusak bir hava verir.
Hüseyni perdesinde Buselik, Çargah perdesinde Çargah ve Dügah perdesinde Hüseyni’li kalislar da yapilabilir.
Dizinin seslerinde gezinilerek, Çargah beslisinin sesleri ile Rast perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Aşıka Bağdat sorulmaz (Münir Nurettin Selçuk)
* Bahar pembe beyaz olur (Neveser Kökdeş)
* Ben güzele güzel demem (Sadettin Kaynak)
* Beyoğlu'nda gezersin (Neyzen Rıza Efendi)
* Bu sevda ne tatlı, ne tatlı yalan (Şükrü Şenozan)
* Bu son şarkımda sen varsın (Muzaffer İlkar)
* Çek küreği güzelim, uzanalım Göksu'ya (Arif Sami Toker)
* Hicranı açmıştır sinede yare (Sadi Hoşses)
* Hoş geldin gönül bahçeme bahar gözlüm (Selahattin İçli)
* Petek petek bal gibisin (Erol Sayan)
* Şarkımı senin için yazdığımı bilseydin (İrfan Özbakır)
* Şimdi bahara erdim (Alaeddin Yavaşça)
20) SULTANIYEGAH MAKAMI
Sultaniyegah Makami, Buselik Makami dizisinin Yegah perdesi üzerine göçürülmesiyle elde edilir.
a. Durak: Yegah perdesidir
b. Seyir: Inicidir
c. Güçlü: Neva perdesidir. (Ikinci derecede Dügah)
d. Yeden: Kaba Nim Hicaz perdesidir
e. Donanim: Si küçük mücennep bemol, Do bakiye diyez
.gif)
Tam - Bakiye - Tam - Tam - Bakiye - Artık İkili - Küçük Mücennep
Sultaniyegah Makami, Neva perdesi üzerinde Buselik dizisi halinde genisler.
Dizinin Seyri: Inici bir seyre sahip olan Sultaniyegah Makaminin seyrine genellikle tiz durak civarindan baslanir. Neva perdesi üzerindeki Buselik beslisinin sesleri kullanilarak Neva perdesinde asma kalis yapilir. Neva perdesinden asagi dogru Hicaz’li olarak inilerek gezinilir. Genisleme sesleri de kullanilarak Neva perdesinde israrli kalislar yapilir.
Neva perdesinden asagi dogru Hümayun’lu veya Kürdi’li inisler yapilarak Dügah perdesinde kalis yapilir.
Karara dogru Buselik beslisinin sesleri kullanilarak inilir. Yedeni olan Kaba Nim Hicaz perdesi de belirtilerek Yegah perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Al sazını sen sevdiceğim (Bimen Şen)
* Biz Çamlıca'nın üç gülüyüz (Yesari Asım Arsoy)
* Biz Heybeli'de her gece mehtaba çıkardık (Yesari Asım Arsoy)
* Bu hülyalar diyarında (Münir Nurettin Selçuk)
* Sen şarkı söylediğin zaman (Münir Nurettin Selçuk)
* Sevildin sanma, coşup aldanma (Arif Sami Toker)
21) NİHAVEND MAKAMI
Nihavend Makamı, Buselik Makamı dizisinin Rast perdesi üzerine göçürülmesiyle elde edilir.
a. Durak: Rast perdesidir
b. Seyir: Inici - çıkıcıdır
c. Güçlü: Neva perdesidir
d. Yeden: Irak perdesidir
e. Donanim: Si küçük mücennep bemol, Mi küçük mücennep bemol
Tam - Bakiye - Tam - Tam - Bakiye - Tam - Tam
Nihavent Makamı dizisi hem alt hem de üst taraftan genişleme yapar. Alt taraftan Hicaz dörtlüsü, üst tarftan Buselik beşlisi olarak genişler.
Nihavent Makamı, Türk Musıkisi makamları içerisinde en fazla kullanılan makamlardan biridir. Nihavent Makamı dizisinin seslerinin müsait olması nedeniyle Batı Müziği enstrümanları ile de rahatlıkla icra edilebilir.
Dizinin Seyri: İnici - çıkıcı seyre sahip olan Nihavent Makamının seyrine genellikle orta seslerden başlanır. Neva perdesi üzerindeki Kürdi veya Hicaz dörtlüsünün sesleri kullanılarak güçlü sesi olan Neva perdesinde asma kalışlar yapılır. Buselik beşlisinin sesleri kullanılarak tiz seslerde dolaşılır. İnişte çeşitli geçkiler kullanılarak tekrar Neva perdesinde asma kalış yapılır. Dizinin orta seslerinde dolaşılır. Karar perdesine inilirken Buselik sesleri kullanılır. Karardan önce, dizi alt taraftan Hicaz sesleriyle genişleme yapar. Buselik beşlisinin sesleri ile Yedeni olan Irak perdeside gösterilerek Karar sesi olan Rast perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Ağlamakla, inlemekle ömrüm gelip geçiyor (Sadi Hoşses)
* Ahımı hicranımı sakladım gizli tuttum (Selahattin İnal)
* Aşka gönül vermem, aşka inanmam (Baki Çallıoğlu)
* Aşkımın ilk baharı, ilk heyecanım benim (Arif Sami Toker)
* Aşkın susuz bağında pınar gibi çağlarım (Sadettin Kaynak)
* Aşk nedir, nasıldır, bilen var mı (Avni Anıl)
* Ayrıldı gönül şimdi yine bir tek eşinden (Zeki Duygulu)
* Ayrılmak ne kadar zor, unutulmak çok acı (Ekrem Güyer)
* Bahar bitti güz bitti, artık bülbül ötmüyor (Sadettin Kaynak)
* Bahar geldi gül açıldı, ruhuma neşe saçıldı (Teoman Alpay)
* Bakmıyor çeşm-i siyeh feryade (Hacı Arif Bey)
* Bekledim de gelmedin, sevdiğimi bilmedin (Yesari Asım Arsoy)
* Benim gönlüm sarhoştur yıldızların altında (Kaptanızade Ali Rıza Bey)
* Biraz kül biraz duman, o benim işte (Avni Anıl)
* Bir demet yasemen, aşkımın tek hatırası (Zeki Müren)
* Bir ihtimal daha var, o da ölmek mi dersin (Osman Nihat Akın)
* Bu gün yine gönlümün bahçesinde gezindim (Emin Ongan)
* Doymadım sana, ağlarım ah ederek yana yana (Nevzat Akay)
* Ellerim böyle boş, boş mu kalacaktı (Şekip Ayhan Özışık)
* Gizli aşk bu, söyleyemem, derdimi hiç kimseye (Zeynettin Maraş)
* Gök yüzünde yalnız gezen yıldızlar (Teoman Alpay)
* Güzel bir göz, beni attı, bu derin sevdaya (Osman Nihat Akın)
* İçimde nice uzun yılların özlemi var (Avni Anıl)
* İnleyen nağmeler ruhumu sardı (Zeynettin Maraş)
* Kalbe dolan o ilk bakış, unutulmaz unutulmaz (Erol Sayan)
* Körfezdeki dalgın suya bir bak, göreceksin (Osman Nihat Akın)
* Leylakları sünbülleri, soldurdun gonca gülleri (Zekai Tunca)
* Mihrabım diyerek sana yüz vurdum (Avni Anıl)
* Mümkün mü unutmak güzelim, neydi o akşam (Rakım Elkutlu)
* Ne dert kalır ne hüzün, bir sudur akar zaman (Sadettin Kaynak)
* Sevil neşelen, sevme yanarsın (Sadettin Öktenay)
* Şarkılar seni söyler, dillerde nağme adın (Muzaffer İlkar)
* Unutturamaz seni hiç bir şey, unutulsam da ben (Ekrem Güyer)
* Yine bu yıl Ada sensiz içime hiç sinmedi (Osman Nihat Akın)
* Yok başka yerin (Kalamış) (Münir Nurettin Selçuk)
22) KÜRDİLİHİCAZKAR MAKAMI
Kürdilihicazkar Makamı, Kürdi Makamı dizisinin Rast perdesi üzerine göçürülmesiyle elde edilir.
a. Durak: Rast perdesidir
b. Seyir: Inicidir
c. Güçlü: Gerdaniye perdesidir (İkinci derecede Çargah)
d. Yeden: Acemaşiran perdesidir
e. Donanım: Si küçük mücennep bemol, Mi küçük mücennep bemol, La küçük mücennep bemol
.gif)
Bakiye - Tam - Tam - Tam - Bakiye - Tam - Tam
Not: Kürdilihicazkar Makamını ilk kez bulan ve kullanan bestekarımız Hacı Arif Bey'dir. Bu konuyu daha sonra açmayı düşündüğüm "Bestekarlarımız" başlığında paylaşacağım.
Dizinin Seyri: İnici bir seyre sahip olan Kürdilihicazkar Makamının seyrine genellikle tiz durak sesi olan Gerdaniye perdesinden başlanır. Çok parlak ve renkli nağmelerin yapıldığı Kürdilihicazkar Makamının seyri yapılırken Gerdaniye perdesindeki Kürdi ve Hicaz'lı kalışlar bu makamın karekteristik özelliğidir. Dizinin diğer sesleri kullanılarak Neva perdesinde Bayati'li kalışlar yapılır. Ana dizinin sesleri kullanılarak Kürdi dörtlüsünün sesleri ile Rast perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Aşkım Yeniköy sahili deryasını sardı (Yesari Asım Arsoy)
* Avuçlarımda hala sıcaklığın var inan (Yusuf Nalkesen)
* Bahar çiçek çiçek gelince güzel (Zekai Tunca)
* Başka söz söylemem aşktan yana ben ( (Alaeddin Yavaşça)
* Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın (Münir Nurettin Selçuk)
* Bir kendi gibi zalimi sevmiş yanıyormuş (Lemi Atlı)
* Bir sabah bakacaksın ki birtanem ben yokum (Selahattin İçli)
* Bitmez tükenmez bu dert, ömür diyorlar buna (Selahattin İçli)
* Bu akşam bütün meyhanelerini dolaştım İstanbul'un (Avni Anıl)
* Bu ateşi sen yaktın içime, gel de sen söndür (Necdet Tokatlıoğlu)
* Çamlar arasından süzülürken mehtap (Muzaffer İlkar)
* Çiçek nedir görmeden bozkırlara dalmışsan (Selahattin İçli)
* Dertleri zevk edindim, bende neşe ne arar (Selahattin İnal)
* Geçmesin günümüz sevgilim yasla (Alaeddin Yavaşça)
* Gel sen bize akşam, yine mehtap görünsün (Muzaffer İlkar)
* Her tel saçı bir ter dudağın değdiği yerdir (Kaptanızade Ali Rıza Bey)
* Hüzün zaman zaman deli dalgalarla gelir (Selahattin İçli)
* Muntazır teşrifine hazır kayık (Hacı Arif Bey)
* Ne demiştin niçin caydın sözünden (Selahattin Pınar)
* Ne o bensiz edebilir, ne temelli gidebilir ( Yusuf Nalkesen)
* Nereden sevdim o zalim kadını (Selahattin Pınar)
* Ne senin aşkına muhtaç, ne esirin olacağım ( Muzaffer İlkar)
* Ömrümce o saf aşkını kalbimde yaşatsam (Yesari Asım Arsoy)
* Öyle dudak büküp hor gözle bakma (Avni Anıl)
* Saymadım kaç yıl oldu sen ellerin olalı ( Yusuf Nalkesen)
* Seni ben ellerin olsun diye mi sevdim (Baki Duyarlar)
* Sevmek acı bir arzu derler, sevilmiyor sevenler (Avni Anıl)
* Söyle naz mı bu kaş çatış (Yusuf Nalkesen)
* Şarap mahzende yıllanır, aşkın kalbimde yıllanıyor (Sadi Hoşses)
* Yıldızlara baktırdım fallarda çıkmıyorsun (Zekai Tunca)
* Yıldızlı semalardaki haşmet ne güzel şey (Sadi Hoşses)
* Zil, şal ve gül (Endülüs'te raks) (Münir Nurettin Selçuk)
23) ZİRGÜLELİ SUZİNAK MAKAMI
Zirgüleli Suzinak Makamı, Zirgüleli Hicaz Makamı dizisinin Rast perdesi üzerine göçürülmesiyle elde edilir.
a. Durak: Rast perdesidir
b. Seyir: Inici - çıkıcıdır
c. Güçlü: Neva perdesidir
d. Yeden: Irak perdesidir
e. Donanım: Si koma bemol, Mi bakiye bemol, La bakiye bemol, Fa bakiye diyez
Dizinin Seyri: Zirgüleli Suzinak Makmının seyrine Neva perdesi civarından başlanır. Dizinin orta seslerinde dolaşılarak Neva perdesinde asma kalış yapılır. Neva perdesi üzerindeki Hicaz dörtlüsünün sesleri, bazen Rast dörtlüsü halinde de kullanılarak, tiz durak üzerindeki genişleme seslerine geçilir. Tekrar ana dizini seslerine inilir. Çargah perdesinde Nikriz'li, Segah perdesinde de Hüzzam'lı asma kalışlar yapılabilir. Ana dizinin seslerine geçilerek Hicaz beşlisinin sesleriyle Rast perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Ayrı düştüm sevgilimden, dünya bana dar oldu (Yesari Asım Arsoy)
* Benim yarem gibi yare bulunmaz (Latif Ağa)
* Dokunma kalbime zira çok incedir kırılır (Gavsi Baykara)
* Ellere uzaktan bak, bana yakın gel (Osman Nihat Akın)
* Gülüp geçtin ben ağlarken, şimdi sitemin niye (Muzaffer İlkar)
* Ne müşkülmüş seni sevmek, sana yar olmak (Osman Nihat Akın)
* Şimdi uzaklardasın, gönül hicranla doldu (Zeki Müren)
24) ŞEDARABAN (ŞEDD-İ ARABAN) MAKAMI
Şedaraban Makamı, Zirgüleli Hicaz Makamı dizisinin Yegah perdesi üzerine göçürülmesiyle elde edilir.
a. Durak: Yegah perdesidir
b. Seyir: Inicidir
c. Güçlü: Neva perdesidir (İkinci derece Rast)
d. Yeden: Kaba Nim Hicaz perdesidir
e. Donanım: Si bakiye bemol, Mi bakiye bemol, Fa bakiye diyez, Do bakiye diyez
.gif)
Dizinin Seyri: İnici bir makam olan Şedaraban Makamının seyrine genellikle Neva perdesi civarından başlanır. Bu perde de asma kalış yapılarak dizinin seslerinde dolaşılır. Sonra dizinin genişleme seslerine geçilir. Neva perdesinde Hicaz'lı olarak dolaşılır. Tekrar dizinin seslerine inilir. Buradan ana dizinin seslerine geçilerek Yegah üzerindeki Hicaz beşlisinin sesleri kullanılarak karar perdesine inilir. Yedeni olan Kaba Nim Hicaz sesi gösterilerek karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Bade-i vuslat içilsin, kase-i fağfurdan (Faize Ergin)
* Gecemiz kapkara, saki sun elin nur olsun (Sadettin Kaynak)
* Gönlümü mest eyledin (Cevdet Çağla)
25) EVCARA MAKAMI
Evcara Makamı dizisi, Zirgüleli Hicaz Makamı dizisinin Irak perdesi üzerine göçürülmesiyle elde edilir.
a. Durak: Irak perdesidir
b. Seyir: İnicidir
c. Güçlü: Evç perdesidir (İkinci derecede Nim Hicaz)
d. Yeden: Acemaşiran perdesidir
e. Donanım: Si koma bemol, Fa bakiye diyez, Do bakiye diyez, La bakiye diyez, Mi bakiye diyez
Dizinin Seyri: Evcara Makamının seyrine tiz durak civarından başlanır. Tiz durak civarında ve genişleme seslerinde dolaşılarak Evç perdesinde asma kalış yapılır. Tekrar ana dizinin seslerine geçilerek Nim Hicaz perdesinde asma kalış yapılır. Yedeni olan Acemaşiran perdesi de gösterilerek Irak perdesindeki Hicaz beşlisinin sesleriyle karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Açıldı sineme bir taze yare (Latif Ağa)
* Gel aşkta göster ey yar ruy-i mahını (Alaeddin Yavaşça)
* Gel ey güzeller serveri (Dede Efendi)
* Söndü yadımda akisler gibi (Selahattin Pınar)
* Susmasın gülşen-i can (Alaeddin Yavaşça)
26) HİCAZKAR MAKAMI
Hicazkar Makamı dizisi, Zirgüleli Hicaz Makamı dizisinin Rast perdesi üzerine göçürülmesiyle elde edilir.
a. Durak: Rast perdesidir
b. Seyir: İnicidir
c. Güçlü: Gerdaniye perdesidir (İkinci derecede Neva)
d. Yeden: Irak perdesidir
e. Donanım: Si koma bemol, Mi bakiye bemol, La bakiye bemol, Fa bakiye diyez
Dizinin Seyri: İnici bir karektere sahip olduğundan dolayı Hicazkar Makamı seyrine tiz durak civarından başlanır. Genişleme seslerinde dolaşılarak Gerdaniye perdesinde asma kalış yapılır. Daha sonra ana dizinin seslerine geçilerek Neva'da Kürdi'li, Çargah'da Buselikli kalışlar yapılır. Rast perdesinde Hicaz beşlisinin sesleri kullanılarak karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Ağlatıp küstüreceksen (Alaeddin Şensoy)
* Bahar geldi gül açıldı, aşka geldi bülbül şimdi (Muhlis Sebahattin Ezgi)
* Çiçekler derleyeyim, bir demet eyleyeyim (Muzaffer İlkar)
* Çözmek elimde değil gönlümü senden kadın (Sadettin Kaynak)
* Dinle kalbimdeki feryadı, kulak ver sesine (Alaeddin Yavaşça)
* Gece aya bakıyorum yüzünü zannederek (Muzaffer İlkar)
* Gönlümü duçar eden bu hale hep (Şevki Bey)
* Gönül derdi çekenler (Selahattin Pınar)
* Gül dalında öten bülbülün olsam (Neveser Kökdeş)
* İnan üzülmedim elveda derken (Zekai Tunca)
* Kulağımdan gitmiyor ninni sesin (Özcan Korkut)
* Leyla acep neden ses vermiyor feryadıma (Sadettin Kaynak)
* Mani oluyor halimi takrire hicabım (Tatyos Efendi)
* Sarı mimozamsın sen benim (Alaeddin Yavaşça)
* Senelerce aşkı anmış, mahsun kalpler hep aldanmış (Sabri Süha Ansen)
* Son aşkımı canlandıran en tatlı emelsin (Lemi Atlı)
* Şen gözlerinle yüzüme bir baktın (Alaeddin Yavaşça)
* Yolları gurbete bağlayan dağlar (Sadi Işılay)
* Yüzün güllerden ince, sesin bülbülden tatlı (Sadettin Kaynak)
27) SUZ-İ DİL MAKAMI
Suz-i Dil Makamı dizisi, Zirgüleli Hicaz Makamı dizisinin Hüseyni Aşiran perdesi üzerine göçürülmesiyle elde edilir.
a. Durak: Hüseyni Aşiran perdesidir
b. Seyir: İnicidir
c. Güçlü: Hüseyni perdesidir (İkinci derecede Buselik)
d. Yeden: Kaba Nim Hisar perdesidir
e. Donanım: Sol bakiye diyez, Re bakiye diyez
Dizinin Seyri : Suz-i Dil Makamı inici diziye sahip olduğundan seyre genellikle tiz durak civarından başlanır. Dizinin üst tarafında bulunan Hicaz dörtlüsünün seslerinde dolaşılarak genişleme seslerine geçilir. Hüseyni üzerinde Hicaz'lı olarak yapılan genişleme sesleri, inişte genellikle Buselik sesleriyle yapılır. Tiz durakta ısrarlı kalışlar yapılır. Ana dizinin seslerine geçilerek Yedeni olan Kaba Nim Hisar perdesi de gösterilerek Hüseyni Aşiran perdesinde karar verilir.
Makamın Özelliği: Birçok geçkinin yapılabildiği ve icrasında ustalık isteyen bu makamın yaratıcısı Tanburi Ali Efendi'dir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Açılmıştı alevler gibi çehrendeki güller ((Ali Rıza Avni)
* Bir nigah ile beni ey dilruba (Nikoğos Ağa)
* Cana gam-ı aşkınla perişan gezer oldum (Leon Hancıyan)
* Gül olsam sızsam imbiklerinden (Bimen Şen)
* Her bir bakışında neşe buldum (Tanburi Ali Efendi)
* Unutamıyorum, unutamıyorum, gecem yok artık gündüzüm yok (Avni Anıl)
C) Bileşik Makamlar (Mürekkep Makamlar)
Yapısında çeşitli makam dizileri bulunduran makamlara Bileşik Makamlar denir.
Bileşik Makamlar, karar perdesine göre 8 gurupta incelenir.
1. Yegah perdesinde karar verenler.
2. Hüseyni Aşiran perdesinde karar verenler.
3. Acem Aşiran perdesinde karar verenler.
4. Irak perdesinde karar verenler.
5. Rast perdesinde karar verenler.
6. Dügah perdesinde karar verenler.
7. Segah perdesinde karar verenler.
8. Buselik perdesinde karar verenler.
Bu bölümde inceleyeceğimiz makamlar şunlardır;
28) Ferahfeza Makamı
29) Irak Makamı
30) Evç Makamı
31) Bestenigar Makamı
32) Ferahnak Makamı
33) Şevk-Efza Makamı
34) Nikriz Makamı
35) Nev'eser Makamı
36) Suz-i Dilara Makamı
37) Sazkar Makamı
38) Zavil Makamı
39) Acem Makamı
40) Muhayyerkürdi Makamı
41) Acemkürdi Makamı
42) Gerdaniye Makamı
43) Hisar Buselik Makamı
44) Saba Makamı
45) Saba Zemzeme Makamı
46) Nişaburek Makamı
47) Isfahan Makamı
48) Bayati Araban Makamı
49) Tahir Buselik Makamı
50) Şehnaz Makamı
51) Dügah Makamı
52) Hüzzam Makamı
53) Segah Makamı
54) Müstear Makamı
28) FERAHFEZA MAKAMI
Ferahfeza Makamı, Acemaşiran perdesindeki Çargah Makamı dizisi ve Yegah perdesindeki Buselik Makamı dizilerinin birlikte kullanılmasıyla meydana gelmiştir.
a. Durak: Yegah perdesidir
b. Seyir: İnicidir
c. Güçlü: Dügah perdesidir (İkinci derecede Acem)
d. Yeden: Kaba Nim Hicaz perdesidir
e. Donanım: Si küçük mücennep bemol
Dizinin Seyri: Ferahfeza Makamı seyrine genellikle Acem perdesi civarından başlanır. Çargah perdesine kadar inilerek Çargah'lı ve Dügah perdesinde Kürdi'li kalışlar yapılır.
Genişleme sesleri fazlaca kullanılmaz. Bitiş sesleri ise Buselik dizisi ile olur. Yegah perdesindeki Buselik dizisinin sesleri kullanılarak yedeni olan Kaba Nim Hicaz perdesi de gösterilerek Yegah perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Bülbül-i hoş neva, lütfunu tut reva (Dede Efendi)
* Dinlendi başım dün gece bir parça dizinde (Lemi Atlı)
* El benim'çün seni sarmış biliyor (Dede Efendi)
* Seyretmek için seyrini ey ruh-i revanım (İzak Varon)
29) IRAK MAKAMI
Irak Makamı, Irak perdesindeki Segah dörtlüsü ve yerinde Uşşak dörtlüsünün birleşmesiyle meydana gelmiştir.
a. Durak: Irak perdesidir
b. Seyir: Çıkıcıdır
c. Güçlü: Dügah perdesidir
d. Yeden: Acemaşiran perdesidir
e. Donanım: Si koma bemol, Fa bakiye diyez
Dizinin Seyri: Irak Makamı çıkıcı bir seyre sahip olduğundan, seyre genellikle karar sesi civarından başlanır. Dügah perdesi üzerinde bulunan Uşşak dörtlüsünün seslerinde gezinilerek Neva perdesinde Buselik'li olarak genişleme yapılabilir. Dizinin seslerinde karışık olarak gezinilerek inilir. Irak perdesi üzerinde bulunan Segah dörtlüsünün sesleri kullanılarak Irak perdesine kadar inilir. Genellikle Yedeni olan Acemaşiran perdesi de kullanılarak Irak perdesinde karar verilir.
Bu makamdaki bazı şarkılar:
* Bahar oldu sular çağlar (Hacı Arif Bey)
* Bir ah ile ol gonca feme halin ayan et (Dede Efendi)
* Nettim sana ben bivefa zalim (Dede Efendi)
30) EVÇ MAKAMI
Evç Makamı Dizisi, Irak Makamı ile aynı diziye sahiptir. Ancak seyir farklılığından dolayı ayrı bir makam olarak kabul edilir.
a. Durak: Irak perdesidir
b. Seyir: İnicidir
c. Güçlü: Dügah perdesidir
d. Yeden: Acemaşiran perdesidir
e. Donanım: Si koma bemol, Fa bakiye diyez
Dizinin Seyri: Evç Makamının seyrine Tiz durak civarından başlanır. İnici seyre sahip olduğundan sürekli olarak tiz seslerde dolaşılarak Evç perdesinde asma kalış yapılır. Dizinin orta seslerine inilerek Nim Hicaz perdesinde asma kalış yapılır. Daha sonra Dügah perdesine inilerek Uşşak dörtlüsünün sesleri ile kalış yapılır. Karışık seslerde dolaşılarak Segah dörtlüsünün sesleri de kullanılarak yedeni olan Acemaşiran perdesi gösterilir ve Irak perdesinde karar verilir.
Bu makamdaki bazı şarkılar:
* Bir sebeple sen gücenmişsin bana (Mustafa İzzet Efendi)
* Çevrilir başıma cihan dar olur (Emin Ongan)
* Doğuyor ömrüme bir yirmisekiz yaş güneşi (Sadettin Kaynak)
* Ela gözlerini sevdiğim dilber (Sadettin Kaynak)
* Gözyaşlarınız kalbime toplanmış (Selahattin Pınar)
* Şahane gözler şahane (Anonim)
31) BESTENİGAR MAKAMI
Bestenigar Makamı Dizisi, Irak perdesindeki Segah dörtlüsü ve yerinde Saba Makamı dizisinin birlikte kullanılmasıyla meydana gelmiştir.
a. Durak: Irak perdesidir
b. Seyir: İnici - Çıkıcıdır
c. Güçlü: Çargah perdesidir
d. Yeden: Acemaşiran perdesidir
e. Donanım: Si koma bemol, Re bakiye diyez
Dizinin Seyri: Bestenigar Makamının seyrine genellikle dizinin orta sesleri kullanılarak başlanır. Dügah perdesi üzerinde bulunan yerinde Saba Makamı dizisinin seslerinde dolaşılarak Güçlüsü olan Çargah perdesinde Hicaz'lı kalış gösterilir. Saba dizisinin sesleri kullanılarak Dügah perdesinde Saba'lı kalışlar yapılır.Segah dörtlüsünün sesleri kullanılarak ve bazen yeden'li olarak Irak perdesinde karar verilir.
Bu makamdaki bazı şarkılar:
* Ben seni sevdim seveli kaynayıp coştum (Dede Efendi)
* Cana sana aşık nice bir münhasır olsun (Kanuni Ahmet Bey)
* Çok sürmedi geçti tarab-ı şevk-i baharım (Hafız Hüsnü Efendi)
* Farkı yok bir cennet-abadın bugün viraneden (Hayri Yenigün)
* Halimi arz eyleyim sultanıma (Rifat Bey)
* İstedin de gönlümü verdim sana (Şekerci Hafız Cemil Bey)
* Mızrabı bırak, zülfünü sinemde gezindir (Bimen Şen)
* Yar ağlamadan didelerim kana boyandı ((Hacı Faik Bey)
32) FERAHNAK MAKAMI
Ferahnak Makamı Dizisi, Irak perdesindeki Ferahnak beşlisi, Dügah perdesinde Rast dörtlüsü, Nim Hicaz perdesinde Hicaz dörtlüsü, ve Segah perdesindeki Ferahnak beşlisinin karışık kullanılarak birleşmesinden meydana gelmiştir.
a. Durak: Irak perdesidir
b. Seyir: İnicidir
c. Güçlü: Evç perdesidir
d. Yeden: Acemaşiran perdesidir
e. Donanım: Fa bakiye diyez, Do bakiye diyez
Dizinin Seyri: Ferahnak Makamının seyrine genellikle dizinin üst tarafında bulunan sesler kullanılarak başlanır. Neva perdesi üzerinde Rast beşlisi halinde genişleme yapılarak Evç perdesinde asma kalış yapılır. Ferahnak beşlisinin sesleri kullanılarak dizinin orta seslerine inilir. Dügah perdesinde Hicaz'lı kalış gösterilir. Ferahnak beşlisinin sesleri kullanılarak Irak perdesine inilir. Yedeni olan Acemaşiran perdesi de gösterilerek Irak perdesinde karar verilir.
Bu makamdaki bazı şarkılar:
* Beğendim seni efendim geçmem asla ben (Dede Efendi)
* Dil verdim ol gül gonca izara (Nikoğos Ağa)
* Hoş yaratmış bari ezel (Nikoğos Ağa)
* Ruhumda bahar açtı onun bülbülü sendin (Artaki Candan)
33) ŞEVK-EFZA MAKAMI
Şevk-Efza Makamı Dizisi, Acemaşiran perdesinde Nikriz beşlisi, yerinde Acemaşiran Makamı dizisi ve Çargah perdesinde Zirgüleli Hicaz Makamı dizilerinin birlikte kullanılmasıyla meydana gelmiştir.
a. Durak: Acemaşiran perdesidir
b. Seyir: İnicidir
c. Güçlü: Gerdaniye perdesidir
d. Yeden: Hüseyni Aşiran perdesidir
e. Donanım: Si küçük mücennep bemol, Re bakiye bemol
Dizinin Seyri: Şevk-Efza Makamının seyrine Çargah perdesi üzerinde bulunan Zirgüleli Hicaz Makamı dizisinin sesleri kullanılarak başlanır. Gerdaniye perdesi üzerinde asma kalış yapılır. Acemaşiran dizisinin seslerine geçilerek dizinin orta seslerine inilir. Karışık seslerde dolaşılarak Acemaşiran perdesine Nikriz beşlisiyle inilir. Nikriz beşlisinin sesleri kullanılarak yedeni de gösterilmek suretiyle Acemaşiran perdesinde karar verilir.
Bu makamdaki bazı şarkılar:
* Ben esir-i handenim ey gül tenim (Tanburi Hikmet Bey)
* Geçipte karşıma gözlerin süzme (Ahmet Ağa)
* Hicran gibi alemde elim derd-i ser olmaz (Cevdet Çağla)
* Sebep sensin gönülde ihtilale (Mustafa Nafiz Irmak)
34) NİKRİZ MAKAMI
Nikriz Makamı Dizisi, Rast perdesinde Nikriz beşlisi, Neva perdesinde Rast veya Buselik dörtlüsünün birlikte kullanılmasıyla meydana gelmiştir.
a. Durak: Rast perdesidir
b. Seyir: İnici - çıkıcıdır
c. Güçlü: Neva perdesidir
d. Yeden: Irak perdesidir
e. Donanım: Si bakiye bemol, Fa bakiye diyez, Do bakiye diyez
Dizinin Seyri: Nikriz Makamının seyrine genellikle Neva perdesi civarından başlanır. Dizinin üst tarafında bulunan Buselik ve Rast dörtlülerinin seslerinde dolaşılarak Güçlüsü olan Neva perdesinde kalış gösterilir. Rast dörtlüsü ile çıkılan dizi genellikle Buselik dörtlüsü ile iner. Nikriz beşlisi sesleri ile yedeni olan Irak perdesi de gösterilerek Rast perdesinde karar verilir.
Bu makamdaki bazı şarkılar:
* Bir destan dolaşır Bolu Dağı'nın (Selahattin İçli)
* Bürünür ak tüllere yeşil palmiyelerin (Yüksel Kip)
* Dağ başında tüter duman (Kadri Şençalar)
* Kirpiğine sürme çek, kına yak parmağına (Refik Fersan)
* Neden hiç dinmiyor gözyaşların biçare gönlüm (Avni Anıl)
* O güzel saçlarına hercai tak demedim (Emin Ongan)
* Sen Körfez'in incisisin İzmir'im (Yusuf Nalkesen)
* Yalova'nın şen kızını kandıralım alalım (Yesari Asım Arsoy)
35) NEV'ESER MAKAMI
Nev'eser Makamı Dizisi, yerinde Nikriz beşlisi ve Neva perdesinde Hicaz dörtlüsünün birlikte kullanılmasıyla meydana gelmiştir.
a. Durak: Rast perdesidir
b. Seyir: İnici - Çıkıcıdır
c. Güçlü: Neva perdesidir
d. Yeden: Irak perdesidir
e. Donanım: Si bakiye bemol, Mi bakiye bemol, Fa bakiye diyez, Do bakiye diyez
Dizinin Seyri: İnici - çıkıcı bir seyre sahip olduğu için Nev'eser Makamının seyrine genellikle Neva perdesi civarından başlanır. Dizinin üst seslerinde dolaşılarak güçlüsü olan Neva perdesinde asma kalış yapılır. Nikriz beşlisinin sesleri kullanılarak Rast perdesinde karar verilir.
Nev'eser Makamı, ağır yapılı bir makamdır.
Bu makamdaki bazı şarkılar:
* Nale-i cangahı canan duymuyor (Udi Afet Mısırlıyan)
* Nev'eser bir şarkı yazdım, yad edin beni dostlar (Bekir Sıtkı Sezgin)
* O güzel gözlerinin sihrine kandım o gece (Alaeddin Yavaşça)
36) SUZ-İ DİLARA MAKAMI
Suz-i Dilara Makamı Dizisi, yerinde Çargah dizisi ve yerinde Mahur dizilerinin birlikte kullanılmasıyla meydana gelmiştir.
a. Durak: Rast perdesidir
b. Seyir: İnici - Çıkıcıdır
c. Güçlü: Çargah perdesidir
d. Yeden: Geveşt perdesidir
e. Donanım: Donanımına hiç bir işaret konulmaz
Dizinin Seyri: Suz-i Dilara Makamının seyrine, bu makamı oluşturan yerinde Çargah dizisi veya yerinde Mahur dizilerinden biri kullanılarak başlanır. Bu iki dizinin seslerinde karışık olarak gezinilerek Çargah veya Neva perdesinde asma kalış yapılır. Rast perdesindeki Mahur dizisi sık olarak kullanılır. Fazlaca genişleme sesleri kullanılmaz. Çargah dizisinin sesleri kullanılarak Rast perdesinde karar verilir.
Bu makamdaki bazı şarkılar:
* Ab u tab ile bu şeb haneme canan geliyor (Sultan 3. Selim)
* Keman-ı aşkını çekmek o şuhun hayli müşgülmüş (Sultan 3. Selim)
37) SAZKAR MAKAMI
Sazkar Makamı Dizisi, yerinde Rast Makamı dizisi, yerinde Uşşak dörtlüsü ve yerinde Segah beşlisi ile meydana gelmiştir.
a. Durak: Rast perdesidir
b. Seyir: Çıkıcıdır
c. Güçlü: Neva perdesidir
d. Yeden: Irak perdesidir
e. Donanım: Si koma bemol, Fa bakiye diyez
Dizinin Seyri: Sazkar Makamının seyrine genellikle Rast dizisinin sesleri ile başlanır. Dizinin sesleri kullanılarak güçlüsü olan Neva perdesinde asma kalış yapılır. Genişleme sesleri pek kullanılmaz. Bu nedenle Sazkar Makamının seyri yapılırken sıkça Segah beşlisinin sesleri kullanılır. Segah perdesinde asma kalışlar yapılır. Rast beşlisinin sesleri kullanılarak Rast perdesinde karar verilir.
38) ZAVİL MAKAMI
Zavil Makamı Dizisi, yerinde Mahur Makamı dizisine, yerinde Nikriz beşlisinin eklenmesi ile meydana gelmiştir.
a. Durak: Rast perdesidir
b. Seyir: İnicidir
c. Güçlü: Gerdaniye perdesidir
d. Yeden: Geveşt perdesidir
e. Donanım: Fa küçük mücennep diyez
Dizinin Seyri: Zavil Makamının seyrine genellikle tiz durak olan Gerdaniye perdesi civarından başlanır. Mahur dizisinde gezindikten sonra Gerdaniye perdesinde asma kalış yapılır. Daha sonra Çargah dörtlüsünün sesleriyle Neva perdesine inilir ve Neva'da asma kalış yapılır. Seyrin sonlarına doğru Nikriz beşlisinin seslerine geçilir. Tekrar Mahur dizisinin sesleri kullanılarak Rast perdesinde karar verilir.
39) ACEM MAKAMI
Acem Makamı Dizisi, Acemaşiran ve Bayati Makamı dizilerinin birlikte kullanılması ile meydana gelmiştir.
a. Durak: Dügah perdesidir
b. Seyir: İnicidir
c. Güçlü: Acem perdesidir
d. Yeden: Rast perdesidir
e. Donanım: Si koma bemol
Dizinin Seyri: Acem Makamının seyrine genellikle Acem perdesindekiÇargah beşlisinin sesleri ile başlanır. Güçlüsü olan Acem perdesinde asma kalış yapılır. Daha sonra Neva perdesine inilerek Buselik'li kalış yapılır. Sonra Bayati dizisine geçilir. Dügah perdesinde karar verilir.
40) MUHAYYER KÜRDİ MAKAMI
Muhayyer Kürdi Makamı Dizisi, yerinde Muhayyer Makamı dizisi ve yerinde Kürdi Makamı dizilerinin birlikte kullanılmasıyla meydana gelmiştir.
a. Durak: Dügah perdesidir
b. Seyir: İnicidir
c. Güçlü: Muhayyer perdesidir
d. Yeden: Rast perdesidir
e. Donanım: Si küçük mücennep bemol
Dizinin Seyri: Muhayyer Kürdi Makamının seyrine genellikle tiz durak olan Muhayyer perdesi civarından başlanır. Daha çok genişleme sesleri olan Acem perdesi üzerindeki Çargah beşlisinin seslerinde dolaşılarak Muhayyer Makamı dizisi seslerine geçilir. Neva perdesinde asma kalış yapılır. Neva perdesinden karara doğru inilirken Kürdi dörtlüsünün sesleri kullanılır. Dügah perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Adım adım ümit verdiğim yollar (Kutlu Payaslı)
* Akşam olunca yarelerim sızlar (Nazif Girgin)
* Akşam yine gölgen, yine gölgen, yine akşam (Sadettin Kaynak)
* Artık yeşerecek bir dalım yok (Necdet Tokatlıoğlu)
* Aşkımla oynama kumar değildir (İsmet Nedim Saatçi)
* Aşkınla yana yana kül olsa da ocağım (İsmet Nedim Saatçi)
* Ayrılık var çıkan falda (Selahattin İçli)
* Baharı bekleyen kumrular gibi (Coşkun Sabah)
* Bakışı çağırır beni uzaktan (Selahattin Pınar)
* Bir kızıl goncaya benzer dudağın (Amir Ateş)
* Bu aşka hiç kimse engel olamaz (Necdet Tokatlıoğlu)
* Bunca güzel içinde birisi var ki (Zekai Tunca)
* Burası Agora meyhanesi (İsmet Nedim Saatçi)
* Duydum ki unutmuşsun gözlerimin rengini (Selahattin Altınbaş)
* Elbet birgün buluşacağız (Mustafa Seyran)
* Göz yaşım şarap olsa (İsmet Nedim Saatçi)
* Hani o bırakıp giderken seni (Yusuf Nalkesen)
* İçin için yanıyor, yanıyor bu gönlüm (Şekip Ayhan Özışık)
* Kadehinde zehir olsa ben içerim bana getir (Erol Sayan)
* O beni bir bahar akşamı terk edip gitti (Şekip Ayhan Özışık)
* Sakın bir söz söyleme, yüzüme bakma sakın (Suat Sayın)
* Söz verirsin severek, bekletirsin üzerek (Necdet Tokatlıoğlu)
* Yalnız kalan ruhumun, acısı çok derindir (Teoman Alpay)
41) ACEMKÜRDİ MAKAMI
Acemkürdi Makamı Dizisi, Dügah perdesi üzerinde (yani yerinde) Kürdi dörtlüsü ve Neva perdesi üzerinde Buselik beşlisinden meydana gelmiştir.
a. Durak: Dügah perdesidir
b. Seyir: İnicidir
c. Güçlü: Acem perdesidir
d. Yeden: Rast perdesidir
e. Donanım: Si küçük mücennep bemol
Dizinin Seyri: Acemkürdi Makamının seyrine genellikle dizinin üst tarafında bulunan seslerden başlanır. Neva perdesi üzerindeki Buselik beşlisinin seslerinde dolaşılarak güçlüsü olan Acem perdesinde asma kalış yapılır. Acemkürdi Makamı, Acem Makamı gibi Bayati dizisi ve Acem perdesindeki Çargah beşlisinin seslerini kullanır. Bu seslerde dolaşılarak Acem perdesinde sıkça kalışlar yapılır. Daha sonra Kürdi dizisinin sesleri kullanılarak Dügah perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Altın tasta gül kuruttum aman Ali'm (Nimet Hanım)
* Artık gelecek sanma sakın, geçti o günler (Arif Sami Toker)
* Aşkımı bir anlasan, gözlerime baksan da (Mustafa Sağyaşar)
* Aşkın ile gündüz gece giryanım efendim ( Sadi Hoşses)
* Aşkın kanununu yazsam yeniden (Sadettin Öktenay)
* Bak yine geçti bahar, gül neylesin neylesin (İzzet Altınbaş)
* Bir sevda geldi başıma, felek su kattı aşıma (Arif Sami Toker)
* Canan bilirim sen beni nalan edeceksin (Ekrem Güyer)
* Fikrimin ince gülü, kalbimin şen bülbülü (İsmail Hakkı Bey)
* Kır atıma bineyim, yar yoluna gideyim (Nasibin Mehmet Yürü)
* Rüzgar uyumuş, ay dalıyor, her taraf ıssız (Refik Fersan)
* Sana eller, ne güzelsin, demesin kıskanırım (Faruk Kayacıklı)
* Sevdadır şu kalbe dolan, bu gerçeği sanma yalan (Alaeddin Şensoy)
* Söyleyin nerde o göz nuru gönül sevgisi yar (Sadettin Kaynak)
* Yar peşinden koşa koşa yoruldum (Zeki Duygulu)
* Yıllar sonra rastladım, çocukluk sevgilime (Yıldırım Gürses)
* Yükselen nağmenle bak, solan güller renk aldı (Muzaffer İlkar)
42) GERDANİYE MAKAMI
Gerdaniye Makamı Dizisi, Rast Makamı ve Hüseyi Makamı dizilerinin birleşmesiyle meydana gelmiştir.
a. Durak: Dügah perdesidir
b. Seyir: İnicidir
c. Güçlü: Gerdaniye perdesidir
d. Yeden: Rast perdesidir
e. Donanım: Si koma bemol, Fa bakiye diyez
Dizinin Seyri: İnici bir seyre sahip olan Gerdaniye Makamının seyrine genellikle Gerdaniye perdesi civarından başlanır. Rast dizisinin üst seslerinde gezindikten sonra Gerdaniye perdesinde asma kalış yapılır. Daha sonra Hüseyni dizisinin seslerine geçilir. Karışık gezindikten sonra Dügah perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Ah neyleyim gönül gönül senin elinden (Anonim Türkü)
* Al yanağın alına, yanam kimse duymaya (Akın Özkan)
* Bahar olur yaz olur, güzellerde naz olur (Yesari Asım Arsoy)
* Bulut gelir seher ile, çiçek açar bahar ile (Kemal Altınkaya)
* Karşı dağdan uçan turna, yaralı kalbime vurma (Kadri Şençalar)
* Kervanım geçmiyor kardan (Zeki Duygulu)
* Odasına girdim fincan elinde (Anonim Türkü)
* Seherde ağlayan bülbül, sen ağlama ben ağlayım (Anonim Türkü)
* Şu dağları delmeli, kül edip elemeli (Fahri Kayahan)
* Yüce dağ başında harman güç olur (Anonim Türkü)
43) HİSARBUSELİK MAKAMI
Hisarbuselik Makamı Dizisi, Hisar Makamı dizisine yerinde bir Buselik beşlisinin eklenmesiyle meydana gelmiştir.
a. Durak: Dügah perdesidir
b. Seyir: İnici çıkıcıdır
c. Güçlü: Hüseyni perdesidir
d. Yeden: Nim Zirgüle perdesidir
e. Donanım: Sol bakiye diyez, Re bakiye diyez
Dizinin Seyri: İnici - çıkıcı bir seyre sahip olan Hisarbuselik Makamının seyrine genellikle Hüseyni perdesi civarından başlanır. Hüseyni perdesi üzerindeki Zirgüleli Hicaz Makamının sesleri kullanılır ve Hüseyni perdesinde asma kalış yapılır. Hüseyni perdesi civarında ısrarlı kalışlar yapılarak Buselik beşlisi sesleriyle karara doğru inilir. Yedeni olan Nim Zirgüle perdesi de gösterilerek Dügah perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Beni de alın ne olur koynunuza hatıralar (Selahattin Pınar)
* Bir hadise var can ile canan arasında (Servet Yesari)
* Bir nevcihansın, şuh-i cihansın (Rahmi Bey)
* Dök zülfünü meydana gel, sür atını ferzane gel (Tanburi Mustafa Çavuş)
* Şu karşıdan gelen esmer, aşkıma ihanet etti (Kadri Şençalar)
* Yandım deminden, ağyar elinden (Denizoğlu Ali Bey)
44) SABA MAKAMI
Saba Makamı Dizisi, Dügah perdesindeki Saba dörtlüsü ile Çargah perdesindeki Zirgüleli Hicaz dizisinin birleşmesinden meydana gelmiştir.
a. Durak: Dügah perdesidir
b. Seyir: Çıkıcıdır
c. Güçlü: Çargah perdesidir
d. Yeden: Rast perdesidir
e. Donanım: Si koma bemol, Re bakiye bemol
Dizinin Seyri: Saba Makamının seyrine durak (karar) sesi olan Dügah perdesi civarından başlanır. Saba dörtlüsünün sesleri kullanılarak bu dizinin seslerinde dolaşılır. Çargah perdesinde asma kalış yapılır. Çargah perdesi üzerindeki Zirgüleli Hicaz dizisinin seslerine geçilir. Tekrar aşağı inilerek Çargah perdesinde ısrarlı kalışlar yapılır. Saba dörtlüsünün sesleri kullanılarak Dügah perdesinde karar verilir.
Önemli not; Saba Makamı dizisinde kullanılan Re bakiye bemol, her zaman 4 koma olarak icra edilmez. Bu nedenle etkisi ağırdır. Bu ağırlıkta Saba Makamına ayrı bir hava verir. Makamlarımızın içinde ayrı bir yere sahiptir. Hüznü temsil eder.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Aman doktor, canım cicim doktor, derdime bir çare (Anonim Türkü)
* Bağrı yanık bir anayım, derdimi kime yanayım (Kadri Şençalar)
* Belki bensiz bu yollardan, geçeceksin bir akşam (Ziya Taşkent)
* Bezm-i gamını sahn-ı gülistana değişmem (Neyzen Rıza Bey)
* Bir dalda iki kiraz, biri al biri beyaz (Anonim)
* Bir esmere aman gönül verdim (Tanburi Mustafa Çavuş)
* Bir nigah et kahr ile sen bakma Allah aşkına (Zeki Arif Ataergin)
* Bu akşam yine sensiz yollarda ağladım durdum (Şükrü Tunar)
* Bu aşkın ızdırabı bilmem ne zaman biter (Zeki Müren)
* Çamlar altında uzattı dest-i nazın bir peri (Bimen Şen)
* Düş ben gibi bir aşka sadakat ne imiş gör (Şerif İçli)
* Ey bad-ı saba, yar ile vuslat ne zamandır (Suphi Ziya Özbekkan)
* Gelmiş değil böyle peri, Hiç görmedim çoktan beri (Şakir Ağa)
* Güle sorma, o bilmez, aşkı sevdayı neşeyi (Erol Sayan)
* Gün doğdu, gönül beklemede cilve-i yari (Fehmi Tokay)
* Her seferinde hep böyle, koştum sevgiye sevgiyle (Zekai Tunca)
* Kalbime hasretin zehri döküldü (Mustafa Nafiz Irmak)
* Kınalı keklik idim, kanadımı kırdılar (Zeki Müren)
* Mey içerken düştü aksin camıma (Şevki Bey)
* Müptelayı aşk ile afetzede biçareyim (Rıfat Bey)
* Neydin güzelim, sen güzelim, dün gece neydin (Şerif İçli)
* Nigah-ı mestine canlar dayanmaz (Hacı Arif Bey)
* Öyle bir afet-i yekta-i emelsin meleğim (Aleko Bacanos)
* Sahilde saba rüzgarı ağlarken uyan sen (Mustafa Nafiz Irmak)
* Seni herkesten kıskanıyorum (Yesari Asım Arsoy)
* Uzayıp giden o tren yolları (Naci Tektel)
* Yine özlem dolu kalbimde birikmiş acılar (Erol Sayan)
45) SABA ZEMZEME MAKAMI
Saba Zemzeme Makamı Dizisi, Saba Makamı dizisine Kürdi dörtlüsünün eklenmesiyle meydana gelmiştir.
a. Durak: Dügah perdesidir
b. Seyir: İnici - çıkıcıdır
c. Güçlü: Çargah perdesidir
d. Yeden: Rast perdesidir
e. Donanım: Si koma bemol, Re bakiye bemol
Dizinin Seyri: İnici - çıkıcı bir diziye sahip olan Saba Zemzeme Makamının seyrine güçlüsü olan Çargah perdesi civarından başlanır. Saba Makamının sesleri kullanılarak Çargah perdesinde asma kalış yapılır. Kürdi dörtlüsünün sesleri kullanılarak Dügah perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şerkılar:
* Firakın sinemi dağlar (Mahmut Celaleddin Paşa)
* Hayal-i yare değme girye dursun (Rıfat Bey)
46) NİŞABUREK MAKAMI
Nişaburek Makamı Dizisi, Dügah perdesindeki Rast beşlisi ve Hüseyni perdesindeki Buselik dörtlüsünün birleşmesinden meydana gelmiştir.
a. Durak: Dügah perdesidir
b. Seyir: İnici - çıkıcıdır
c. Güçlü: Hüseyni perdesidir
d. Yeden: Nim Zirgüle perdesidir
e. Donanım: Fa küçük mücennep diyez, Do bakiye diyez
Dizinin Seyri: İnici - çıkıcı bir diziye sahip olan Nişaburek Makamının seyrine güçlüsü olan Hüseyni perdesi civarından başlanır. Dizinin seslerinde dolaşılarak Hüseyni perdesinde asma kalış yapılır. Dizinin seslerinde çeşitli geçkiler yapılarak dolaşılır. Rast beşlisinin sesleri kullanılarak Dügah perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Aşkı fısıldar sesin, bülbül müsün, ah nesin (Neveser Kökdeş)
* Ayrılık yarı ölmekmiş, o bir alevden gömlekmiş (Selahattin Pınar)
* Ben kalender meşrebim, güzel çirkin aramam (Kanto)
* Ey gül ne acep silsile-i müşk-ü terin var (Yusuf Ziya Paşa)
* Fincanı taştan oyarlar, içine bade koyarlar (Anonim Türkü)
* Görmezsem bir lahza cananım seni (Tanburi Ali Efendi)
* İftirakınla efendim bende takat kalmadı (Cevdet Çağla)
* Niye bilmem ki bugün bende keder var (Hasan Fehmi Mutel)
* Uğruna ölürüm bir tek busenin (Fethi Karamahmudoğlu)
* Varsın gönül aşkınla harab olsun efendim (Lemi Atlı)
47) ISFAHAN MAKAMI
Isfahan Makamı Dizisi, Bayati Makamı dizisi ile Dügah perdesindeki Rast dörtlüsünün birleşmesiyle meydana gelmiştir.
a. Durak: Dügah perdesidir
b. Seyir: İnici - çıkıcıdır
c. Güçlü: Neva perdesidir
d. Yeden: Rast perdesidir
e. Donanım: Si koma bemol
Dizinin Seyri: İnici - çıkıcı bir diziye sahip olan Isfahan Makamının seyrine güçlüsü olan Neva perdesi civarından başlanır. Bayati Makamının seslerinde dolaşılarak Neva perdesinde asma kalış yapılır. Neva perdesindeki Buselik seslerinde dolaşılır. Tiz seslere doğru fazla genişleme yapmaz. Neva perdesinden pese doğru inilerek Dügah perdesinde Rast'lı kalış yapılır. Sonra tekrar Bayati Makamının sesleri kullanılarak Dügah perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Bilirim nazı olur, bilmeyerek her güzelin (Erdinç Çelikkol)
* Düşme ey aşık hayale yağma yok (Hacı Arif Bey)
* Etme bihudefigan vaz geç gönül (Rahmi Bey)
* Ey gaziler yol göründü yine garip serimi (3. Selim)
* Fariğ olmam eylesen yüzbin cefa sevdim seni (Sadettin Kaynak)
* Ferdayı düşünmem, seni sinemde uyutsam (Zeki Duygulu)
* Ne bakarsın a gönül hırs ile yarin yüzüne (Bimen Şen)
* Sen de mi hala esir-i zülfi-i yar olmaktasın (Udi Hasan Bey)
48) BAYATİ ARABAN MAKAMI
Bayati Araban Makamı Dizisi, Bayati Makamı dizisiyle Neva perdesi üzerindeki Zirgüleli Hicaz Makamı dizilerinin birlikte kullanılmasıyla meydana gelmiştir.
a. Durak: Dügah perdesidir
b. Seyir: İnicidir
c. Güçlü: Neva perdesidir
d. Yeden: Rast perdesidir
e. Donanım: Si koma bemol, Mi bakiye bemol, Fa bakiye diyez
Dizinin Seyri: İnici bir diziye sahip olan Bayati Araban Makamının seyrine tiz durak perdesi olan Muhayyer perdesi civarından başlanır. Zirgüleli Hicaz Makamının seslerinde dolaşılarak Neva perdesine inilir ve asma kalış yapılır. Çeşitli geçkiler kullanılarak tiz seslere çıkılır. Muhayyer perdesi üzerinde Kürdi dörtlüsünün sesleri kullanılarak genişleme yapılabilir. Muhayyer perdesinde asma kalış sösterilir. Tekrar Neva perdesine inilerek asma kalış yapılır. Sonra da Bayati Makamının seslerine geçilie ve Uşşak dörtlüsünün sesleri kullanılarak Dügah perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Bağa girdim ay çıktı, karşıma bir yar çıktı (Sadi Hoşses)
* Bana n'oldu, değişti şimdi halim (Rahmi Bey)
* Bana seyran-ı cemalindir emel (Rahmi Bey)
* Bekasız hüsnün güvenme anına (Lemi Atlı)
* Beni bigane mi sandın a canım (Salih Ağa)
* Gidiyorum, göz yaşımı dökerim (Nikoğos Ağa)
* Gözümde işvenümadır hayal-i bibedeli (Ahmet Rasim)
* Kalacak sanma bu çağın, bu güzellik solacak (Zeki Arif Ataergin)
* Neyleyeyim, nicedeyim, olamam bir an (Suyolcuzade Salih Efendi)
49) TAHİR BUSELİK MAKAMI
Tahir Buselik Makamı Dizisi, Tahir Makamı dizisine yerinde Buselik beşlisinin eklenmesiyle meydana gelmiştir.
a. Durak: Dügah perdesidir
b. Seyir: İnicidir
c. Güçlü: Neva perdesidir
d. Yeden: Nim Zirgüle perdesidir
e. Donanım: Si koma bemol, Fa bakiye diyez
Dizinin Seyri: İnici bir diziye sahip olan Tahir Buselik Makamının seyrine genellikle tiz durak civarından başlanır. Tahir Makamının sesleri kullanılarak dolaşılır. Neva perdesinde asma kalış yapılır. Neva perdesine inilirken Fa bakiye diyez (Evç) naturel yapılarak Acem haline getirilir. Tekrar Tahir Makamının seslerine geçilir. Neva'da asma kalış yapıldıktan sonra pes seslere Buselik beşlisi sesleri kullanılarak inilir. Dügah perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Bahar gelir güller açar, bülbül öter neşe saçar (Ali Galip Alnar)
* Canlandı hayalimde o şuh sazı elinde (Refik Fersan)
* Geçti o gamlı eyyam-ı serma (Rahmi Bey)
* Kız bir ince su gibi, karşımdan akıp geçme (Zeki Arif Ataergin)
* Nazlım ne kadar güzel yüzün var (Hafız Ahmet İrsoy)
* Su gelir taşa değer, Kirpikler kaşa değer (Kasım İnaltekin)
50) ŞEHNAZ MAKAMI
Şehnaz Makamı Dizisi, yerinde Hicaz, Uzzal veya Hümayun dizilerinden biri ile Hüseyni perdesindeki Hümayun dizilerinin birleşmesinden meydana gelmiştir.
a. Durak: Dügah perdesidir
b. Seyir: İnicidir
c. Güçlü: Hüseyni perdesidir
d. Yeden: Rast perdesidir
e. Donanım: Si bakiye bemol, Do bakiye diyez
Dizinin Seyri: İnici bir seyre sahip olan Şehnaz Makamının seyrine tiz durak civarından başlanır. Hüseyni perdesi üzerindeki Hümayun dizisinin seslerinde dolaşılır. Tiz durak olan Muhayyer perdesinde ısrarlı kalışlar yapılır. Muhayyer perdesinde Buselik beşlisi halinde genişleme sesleri kullanılabilir. Hicaz dörtlüsünün sesleri kullanılarak Hüseyni perdesine inilir. Hüseyni perdesinde asma kalış yapılır. Sonra Hicaz ailesinin sesleri kullanılarak pes seslere inilir ve Dügah perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Bana derler külhanlı, tığ gibi delikanlı (Kadri Şençalar)
* Beni ateşlere salan o kapkara siyah gözler (Zeki Arif Ataergin)
* Denizin dalgasını bekliyorum, dinliyorum (Şemsettin Ziya Bey)
* Didem yüzüne nazır, nazır yüzüne didem (Nazım Yahya Efendi)
* Ey dilber-i işvebaz, nedir bu sendeki naz (Rahmi Bey)
* Feryad ki feryadıma imdat edecek yok (Tanburi Cemil Bey)
* Fırsat bulsam yare varsam (Tanburi Mustafa Çavuş)
* Gönül durmaz, su gibi çağlar (Dede Efendi)
* Sakiye mey sun ki bir gün lalezar elden gider (Alaeddin Yavaşça)
* Söyle niçin benden kaçtın, yüreğime yare açtın (Bimen Şen)
51) DÜGAH MAKAMI
Dügah Makamı Dizisi, yerinde Saba Makamı dizisine Yegah perdesindeki Neveser Makamı dizisinin eklenmesiyle meydana gelmiştir.
a. Durak: Dügah perdesidir
b. Seyir: Çıkıcıdır
c. Güçlü: Çargah perdesidir
d. Yeden: Nim Zirgüle perdesidir
e. Donanım: Si koma bemol, Re bakiye bemol
Dizinin Seyri: Dügah Makamı dizisi, Saba Makamı dizisi gibi yazılır. Fakat seyri biraz farklıdır. Yegah perdesi üzerindeki Neveser dizisi mu makama ayrı bir renk katar.
Dügah Makamının seyrine genellikle karar sesi olan Dügah (La) perdesi civarından başlanır. Neveser dizisinde dolaşılarak güçlüsü olan Çargah (Do) perdesinde asma kalış yapılır. Saba Makamında tiz sesler kullanılmasına karşılık, Dügah Makamında pes sesler kullanılır. Karar sesinden pese doğru inilirken Nikriz beşlisi halinde Yegah perdesine kadar inilir. Dügah perdesi üzerinde Hicaz dörtlüsü halinde genişleme yapar ki böylelikle Neveser dizisi meydana gelmiş olur.
Dügah perdesi üzerinde Saba dörtlüsünün seslerine geçilir. Tekrar güçlü sesi olan Dügah (La) perdesinde kalış yapılır. Hicaz dörtlüsünün sesleri kullanılarak karara doğru inilir. Yedeni olan Nim Zirgüle perdesi de gösterilerek Dügah perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Aksaray'dan geçer iken çevirdiler yolumu (Anonim Türkü)
* Gel son nefesten evvel hastana derman getir (Sadi Işılay)
* Ne yamandır dil-i biçareye olsa müşteri (Şakir Ağa)
* Ruhum bahar umuduyla dolsun gel (Fethi Karamahmudoğlu)
* Yine o menekşe gözleri aralı (Kadri Şençalar)
52) HÜZZAM MAKAMI
Hüzzam Makamı Dizisi, yerinde Hüzzam beşlisine, Neva perdesinde Hicaz dörtlüsünün eklenmesiyle meydana gelmiştir.
a. Durak: Segah perdesidir
b. Seyir: İnici - çıkıcıdır
c. Güçlü: Neva perdesidir
d. Yeden: Kürdi perdesidir
e. Donanım: Si koma bemol, Mi bakiye bemol, Fa bakiye diyez
Dizinin Seyri: Hüzzam Makamı, en çok kullanılan makamlardan biridir. Bu makamın seyrine genellikle güçlü sesi olan Neva (Re) perdesi civarından başlanır. Hüzzam beşlisinin sesleri kullanılarak Neva perdesinde asma kalış yapılır. Hümayun dizisinin seslerine geçilir ve bu seslerde dolaşılır. Tekrar Neva perdesine inilerek asma kalış yapılır. Hüzzam beşlisinin seslerine geçilir. Yedeni olan Kürdi perdesi de gösterilerek Segah perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Açmam, açamam, söyleyemem, çünkü derinde (Nasibin Mehmet Yürü)
* Ada'nın yeşil çamları aşkımıza yer olsun (Şükrü Tunar)
* Ahım gibi ah var mı acep ahlar içinde (Osman Nihat Akın)
* Akşam dönüşü geçtim o esrarlı bağından (Marko Çolakoğlu)
* Akşamın olduğu yerde bekle diyorsun, gelmiyorsun (Avni Anıl)
* Alıverin bağlamamı çalayım aman (Anonim Türkü)
* Ali'min evleri çamdan, yolcusu var Adana'dan (Sedat Öztoprak)
* Asker oldum piyade, yar yandım aman (Burhan Çakır)
* Avare gönlüm yine sensiz hicrana daldı (Melahat Pars)
* Aylar yıllar geçti yok senden bir haber (Şekip Ayhan Özışık)
* Ayrılık ümitlerin ötesinde bir şehir (Avni Anıl)
* Bahar oldu beyim evde durulmaz (Şeyh Ethem Efendi)
* Bekledim gelecektin ömre bedel an gibi (Azmi Tuğrul)
* Beklerim her gün bu sahillerde mahsun böyle ben (İsmail Hakkı Nebioğlu)
* Beni bırakıp burada, gitme güzeller güzeli (Ali Şenozan)
* Benim şu yollardan üzgün geçtiğim senin yüzünden (Sadettin Öktenay)
* Bilirim daha sen pek küçüceksin (Bimen Şen)
* Bin hüzün çöktü yine gönlüme akşamla benim (Sadettin Kaynak)
* Bir sen kaldın içimde, bir de o hatıralar (İrfan Özbakır)
* Bir zamanlar maziye bak, ne kadar şendik (Şükrü Tunar)
* Böyle mi esecekti, son günümde bu rüzgar (Teoman Alpay)
* Bu gece son gecemiz, acı günler yakında (Teoman Alpay)
* Bu ne sevgi ah, bu ne ızdırap (Abdullah Yüce)
* Çekemezler sevgimizi, bilemezler kalbimizi (Yılmaz Yüksel)
* Çıkar yücelerden haber sorarım (Sadettin Kaynak)
* Dargın ayrılmayalım, diye koştum sana dün (Yusuf Nalkesen)
* Dilimi bağlasalar, anmasam hiç adını (Selahattin Altınbaş)
* Dinmiyor hiç bu akşam, ne gözyaşım ne acım (Ziya Taşkent)
* Dün gece mehtaba dalıp hep seni andım (Semahat Özdenses)
* Ey gül-i bağ-ı eda, sana oldum müptela (Dede Efendi)
* Gecenin matemini aşkıma örtüp sarayım (Selahattin Pınar)
* Gönlüm seher yeli gibi, daldan dala essem diyor (Sadettin Kaynak)
* Hayat budur sevgilim, geçenler unutulur (Hüseyin Mayadağ)
* Her gece yollarda gözledim seni (Kasım İnaltekin)
* Her şey bana göz süzüp, baktığın an başladı (İlgün Soysev)
* Hicran, yine hicran mı bu aşkın sonu söyle (Şerif İçli)
* İçimde kim vardır, bir bile bilsen (Yusuf Nalkesen)
* Kalbimin sahibi sensin, orda yalnız sen varsın (Şekip Ayhan Özışık)
* Madem küstün dargındın, neden geldin ağladın (Yusuf Nalkesen)
* Menekşe gözlerde hiç vefa yokmuş (Şekip Ayhan Özışık)
* Ömrümüzün son demi, son baharıdır artık (Selahattin Altınbaş)
* Pişman olur da bir gün, dönersen bana geri (İrfan Özbakır)
* Seni, sesini, gözlerinin rengini, unutabilsem (Sadi Hoşses)
* Sesimde şarkısı aşkın, figan olup gidiyor (Selahattin İnal)
* Söyleme bilmesinler, bu aşkın bittiğini (Selahattin Altınbaş)
* Yine bir sızı var içimde, akşam oldu diye (Şerif İçli)
* Yitirmişim ben gülümü, uçurmuşum bülbülümü (Yusuf Nalkesen)
53) SEGAH MAKAMI
Segah Makamı Dizisi, Segah perdesi üzerindeki Segah beşlisine, Hicaz dörtlüsünün eklenmesiyle meydana gelmiştir.
a. Durak: Segah perdesidir
b. Seyir: Çıkıcıdır
c. Güçlü: Neva perdesidir
d. Yeden: Kürdi perdesidir
e. Donanım: Si koma bemol, Mi koma bemol, Fa bakiye diyez
Dizinin Seyri: Segah Makamının seyrine karar sesi civarından başlanır. Segah beşlisinin sesleri kullanılır ve Neva (Re) perdesinde asma kalış yapılır. Segah beşlisinin sesleri kullanılarak Evç perdesi üzerinde bulunan Hicaz dörtlüsünün seslerine geçilir. (İnişte, yani pes seslere dönerken Evç perdesi "Fa Diyez" natürel halde Acem "Fa" olarak icra edilir.)
Segah beşlisinin seslerinde ısrarla dolaşılır. Yedeni olan Kürdi perdesi de gösterilerek Segah perdesinde karar verilir.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Açılır gonca gül yar, seni sevse bülbül yar (Erol Sayan)
* Ah o gönül hırsızı, verir içime sızı (Nuri Halil Poyraz)
* Aşkın beni durmaz yakar (Sadettin Kaynak)
* Aşkın o sihirli elini, hisseder gibiyim (Erol Sayan)
* Aşk yolunda bağrı yanık yolcular (Sadettin Kaynak)
* Ay kız adın amandır, hoş bakışın yamandır (Azeri Türkü)
* Ayrılık yaman kelime, benzetmek azdır ölüme (Sadettin Kaynak)
* Ben bir küçük cezveyim, elden ele gezmeyim (Necip Mirkelamoğlu)
* Benim sen nemsin ey dilber (Ahmet Rasim)
* Ben seni unutmak için sevmedim (Amir Ateş)
* Bir rüzgardır gelir geçer sanmıştım (Sadettin Kaynak)
* Çırpınırdın Karadeniz, bakıp Türk'ün bayrağına (Hacıbeyli Üzeyir Bey)
* Derman kar eylemez, ferman dinlemez (Sadettin Kaynak)
* Dertliyim ruhuma hicranımı sardım da yine (Sadettin Kaynak)
* Dil harab-ı aşkınım, sensin sebep berbadıma (Tanburi Ali Efendi)
* Dönülmez akşamın ufkundayız, vakit çok geç (Münir Nurettin Selçuk)
* Gel gitme, kalmasın gözüm yollarda (Kaptanızade Ali Rıza Bey)
* Gözlerinden içti gönlüm neş'eyi (Şükrü Şenozan)
* Gurbet içimde bir ok, her şey bana yabancı (Teoman Alpay)
* Herkes gitti yalnız kaldım meyhanede (Refik Fersan)
* İncecikten bir kar yağar, tozar Elif Elif diye (Sadettin Kaynak)
* Kapat gözlerini kimse görmesin (Mustafa Seyran)
* Köprüler yaptırdım gelip geçmeye (Karam) (Anonim Türkü)
* Kuş olup uçsam sevgilimin diyarına (Neveser Kökdeş)
* Leyla bir özge candır, kara gözlü ceylandır (Sadettin Kaynak)
* Olmaz ilaç, sine-i sadpareme (Hacı Arif Bey)
* Ölürsem yazıktır sana kanmadan (Hayri Yenigün)
* Saçın yüzüne değse, telini kıskanırım (Teoman Alpay)
* Tuti-i mucize guyem, ne desem laf değil (Itri)
54) MÜSTEAR MAKAMI
Müstear Makamı Dizisi, Segah Makamı dizisine, Müstear dörtlüsünün eklenmesiyle meydana gelmiştir.
a. Durak: Segah perdesidir
b. Seyir: Çıkıcıdır
c. Güçlü: Neva perdesidir
d. Yeden: Kürdi perdesidir
e. Donanım: Si koma bemol, Mi koma bemol, Fa bakiye diyez
Dizinin Seyri: Müstear Makamının seyrine genellikle karar sesi civarından başlanır. Müstear dörtlüsünün sesleri kullanılarak güçlüsü olan Neva (Re) perdesinde asma kalış yapılır. Segah Makamı dizisine geçilerek orta seslerde dolaşılır. Neva perdesinden tiz seslere doğru Buselik dörtlüsünün sesleri kullanılarak çıkılır. Tekrar pes seslere Segah dizisi kullanılarak inilir ve Müstear dizisinin sesleri kullanılarak Segah perdesinde karar verilir.
Not: Aldığı arızalar ve karar sesi itibariyle her ne kadar Segah Makamına benzese de, Müstear makamı seyir olarak farklı bir makamdır. Çok fazla kullanılmamıştır.
Bu Makamdaki Bazı Şarkılar:
* Evvel benim nazlı yarim, severim kimseler bilmez (Şakir Ağa)
* Gel ey saki, şarabı tazelendir (Rahmi Bey)
|
